NU Uitgeven

Een uitgever die het begrijpt

Er wordt nog al eens tegen uitgeverijen aangeschopt als het gaat om ebooks. Het zal de kritikasters, maar ook ondergetekende, goed doen om te zien dat er nu een uitgever is die begrijpt hoe het werkt: Verbum Crime. Niet gehinderd door allerlei argumenten die experimenteren in de weg staan, hebben zij hun ebooks nu zeer laag geprijsd: € 4,99. Natuurlijk, er zijn andere uitgeverijen die al op (veelal kleinere schaal) gepionierd hebben, maar het verschil structureel zo groot maken tussen ebooks en de folio-versie getuigd van moed en inzicht.

De rest van het artikel kunt u lezen op: http://www.inct.nl/index.php?page=nieuwsartikel&id=2896

De wet op de vaste boekenprijs

Het schijnt volgens sommigen nog te vroeg te zijn om het ebook versie 2010 af te doen af tussenfase en als niet doorgebroken. We zullen zien of dat waar is. Mijn gevoel blijft dat digitaal lezen straks een stap verder gaat dan 1-op-1 boeken op een ereader die niets meer kan dan die boeken weergeven. Het is volgens mij nog steeds het verschil tussen video en dvd. De ontwikkelingen vroeger gingen geleidelijker dan nu, tenminste zo precipieer ik het heden. Enfin, het boekenvak en de overheid gaan nu (sic) onderzoeken of het ebook onder de wet voor de vaste boekenprijs mag vallen en wat de implicaties van digitalisering zijn op die wet. Ergens voorjaar volgend jaar schijnt er een aanbeveling te komen van het onderzoek. Ik weet dat het vloeken in de kerk is om iets over die wet te zeggen. Maar laten we met z'n allen hopen dat de ebooks niet onder de wet zullen vallen en dat de wet ook op niet al te lange termijn zal verdwijnen. Volgens mij stopt deze wet al een eeuwigheid (ok, overdreven) innovatie en ondernemen in het boekenvak. Toegegeven, ik ben best gevoelig voor sommige van de argumenten waarom die wet er is of er moet zijn, maar tegelijkertijd remt het de innovatie en ontwikkelingen en plaatst het de spelers in het boekenvak in een keurslijf waar andere partijen geen last van hebben. Over level playing field gesproken.
Maak van het uitgeven en verkopen van boeken weer een uitdaging en geeft ruimt eaan ondernemerszin in het vak.
Het zal wel weer te kort door de bocht zijn, maar ik hoop echt dat men niet gaat roepen dat ebooks binnen de wet gaan vallen. Trouwens, als de regering toch een steentje bij wil dragen aan de ontwikkeling van ons vak dan kunnen ze misschien snel iets aan de btw op digitale producten doen.

Het jaar van het ebook

Op dit moment kunt u stemmen op het onze verkiezing van het (uitgeef)nieuwsfeit van 2010 (heeft u uw stem al uitgebracht?). Het zal u op vallen dat er weinig tot geen gebeurtenissen rondom ebooks instaan. Dat mag opmerkelijk genoemd worden. Na de storm die leek te ontstaan op het moment dat Bol.com het ebook ging omarmen zou de doorbraak van het ebook nog maar een kwestie van tijd zijn. Nu, een jaar later, lijkt de storm te zijn gaan liggen en heeft Bol.com zelfs een werkgroep in het leven moeten roepen om het digitale lezen op de agenda te krijgen.

De grootste uitgever ter wereld

Zoals gezegd in mijn vorige post was ik gisteren op een symposium over e-books en e-learning in het onderwijs. Een interessante bijeenkomst die wellicht meer vragen dan antwoorden heeft opgeroepen, maar daar was het de organisatie ook om te doen. Wie meer wil weten kan kijken op de site van Amsterdam eboekenstad. De eerste spreker was directeur Pearson Benelux, Eric Razenberg. Pearson is de grootse uitgever ter wereld, reden te meer om eens goed te luisteren naar wat hij te zeggen had (voor de duidelijkheid, van de 40.000 mensen wereldwijd, werken er 70 in Nederland).
Er waren twee elementen in zijn lezing die belangrijk waren: ten eerste de prijsopbouw van het e-book en ten tweede de houding van de uitgever ten opzichte van zijn klanten.
Om te beginnen bij de prijsopbouw (ik hoop dat de leden van de zojuist opgerichte belangengroep meelezen). Razenberg gaf in grote lijnen weer hoe de kosten van een gemiddeld boek verdeeld zijn en hoe ruwweg dus het rendement is. Hij vergeleek het boek met het eboek, door het boek op 100 te stellen en eenzelfde exercitie te doen door het eboek dan op 80 te stellen. Een inzichtelijk verhaal en een op het eerste gezicht sluitend verhaal waarom de prijs van het ebook op 80 moet staan (als de indexprijs van het boek 100 is). Een van de elementen die hij niet meenam in zijn verhaal was oplage en verkoopaantallen. Er zal best wat aan te merken zijn op een aantal aannames in zijn verhaal, maar de rode draad dat uitgevers wel een goede marge op hun producten moeten hebben om uberhaupt bedrijfseconomisch goed uit te komen, mag best wel eens wat meer benadrukt worden. Te vaak wordt er gedaan alsof uitgevers op geld beluste wolven zijn. Duidelijk is ook dat de rol van de tussenhandel cruciaal is: marges die zij rekenen zorgen nog steeds voor problemen. Daarnaast draagt de 19% BTW die er op ebooks geldt ook niet bij aan een betere prijs voor de consument.
Zijn tweede element was de houding naar de klant. Razenberg betoogde dat hij graag met zijn klanten (in dit geval onderwijs) om de tafel gaat om te kijken hoe hij als uitgever hun processen het best kan ondersteunen. Mij uit het hart gegrepen. Een uitgever die zijn ivoren toren verlaten heeft en op de markt gaat rondlopen. Dan is het ook aan de klant om zijn wensen duidelijk te formuleren. Het grappige was dat dat blijkbaar niet altijd even makkelijk is. Dus voor de klant (in dit geval) geldt net zo erg als voor de uitgever: back to the drawing board en maak helder wat je zelf wilt. Opmerkelijk in mijn ogen was dat de discussie vaak nog ging over producten (boeken. ebooks, verplichte boeken, boekenlijsten) terwijl we het over HBO onderwijs hadden. Past dat nog wel bij deze tijd? Misschien moet de klant onderwijs eerst ook eens in overleg met zijn eigen klanten: studenten. Die kwamen wel aan het woord, maar leken ook nog een beetje in limbo. Zoals een der medesymposanten terecht opmerkte: iedereen lijkt op elkaar te wachten.
Ach, was de wereld maar zo makkelijk als sommigen hem willen schilderen...

Electronisch onderwijs

Vanmiddag ben ik uitgenodigd voor een symposium over het gebruik van elektronische content in het onderwijs. Het gaat dan om elektronisch lezen en leren. Dat klinkt interessant, hoewel de termen elektronisch lezen en leren bij mij eerder een beeld van robots oproept. Blijft een raar gezicht als de 'e' uit dit soort termen opeens uitgeschreven wordt. Het interessante van de bijeenkomst is dat vier stakeholders aan het woord gaan komen: uitgeverij, student, tussenhandel en onderwijsinstelling. Het symposium zal ingaan op hoe de inzichten in invalshoeken van deze vier partijen al dan niet inelkaar zullen grijpen om van e-learning en -reading in het onderwijs een succes te maken. Mij is gevraagd om in de afsluitende discussie ook een bijdrage te leveren'. Welke dat weet ik nog niet maar 'de dagvoorzitter heeft een aantal vragen voor je voorbereid'. Dat klinkt dreigend, ik hoop dat ik de antwoorden weet. Waar ik met veel belangstelling naar ga luisteren is welke van de vier partijen aan het roer zal staan. Ik heb daar zo mijn gedachten over. Ik geloof namelijk niet dat deze vier partijen allen even sterk zijn. Ik zal nu niet vooruitlopen op mijn eigen mening, ik wil ook graag open staan voor nieuwe inzichten. Morgen zal ik hier melden wat de ervaringen zijn geweest. Voor nu wil ik niet meer zeggen dan dat ik hoop dat ik niet de traditionele inzichten ga horen, maar dat er sprake zal zijn van een verfrissende blik.

Wiebe de Jager over digitaal lezen en radicale veranderingen

In dit korte video-interview met Wiebe de Jager gaat hij in op scepsis ten aanzien van digitaal lezen en zijn lezing op InCTspiratie 2010: over radicale verandering.

Meer informatie en aanmelden: www.inctspiratie.nl

U kunt andere interviews sprekers van InCTspiratie 2010 zien op het InCT TV kanaal op YouTube

Namens mijn vrouw

Met inachtneming van de reacties in vorige discussies, zou ik er eigenlijk niets over willen zeggen (ik ben tenslotte een uitgever en dat schijnt al snel synoniem te zijn met conservatief en stilstaand): het gratis ebook experiment van uitgeverij Augustus. Maar ik ga er toch wat over zeggen. Uitgeverij Augustus stelt het nieuwe boek van Aliefka Bijlsma Namens mijn vrouw gratis als ebook ter beschikking. Het is een boek dat al sinds juni in de winkels ligt en de uitgever hoopt enerzijds zo meer aandacht voor het boek te krijgen en anderzijds te kijken of een gratis ebook de verkoop van de papieren versie al dan niet stimuleert. Het boek had tot nu toe 1100 exemplaren verkocht en daar zijn nu (in een dag tijd) 1200 gratis gedownloade ebooks bij gekomen. Auteur blij: 1200 nieuwe lezers. Volgens een medewerker van de uitgeverij geeft dit aantal aan dat er vraag is naar ebooks en wacht men af of de verkoop van de papieren versie toeneemt.
Het lijkt mij geen goede zaak om het ebook als een soort verkoopondersteuning van papier te gaan zien. Behalve de vraag of dat werkt zorgt het er ook voor dat zowel bij uitgevers als consumenten het ebook niet als volwaardig medium gezien wordt. De uitgever richt zich nog teveel op papier (ebook is alleen marketing instrument) en voor de consument wordt het er niet duidelijker op (sommige ebooks zullen dan gratis zijn en het maakt de discussie over prijzen en houdingen van uitgevers niet inzichtelijker). Het gaat dan dus niet om het promoten van ebooks en digitaal lezen. Waarom niet een ebook uitbrengen tegen een aantrekkelijke lage prijs (zie mijn 'fair trade' opzetje) waarop je als uitgever en auteur een verdienmodel kan bouwen (pcoket-model) en waarbij de consument gelokt wordt om deze goedkopere versie aan te schaffen boven de duurdere papieren versie. Pas dan krijg je inzicht in de ontwikkelingen rondom digitaal lezen. Je kunt dan ook de prijselasticiteit testen. En als je dan nog wat extra's kunt toevoegen aan de digitale variant, dan kun je tegelijk ook experimenteren met de mogelijkheden die digitale versies bieden. Maak een versie die bijvoorbeeld een week lang € 5,00 kost en daarna € 9,90 (of van mijn part € 13,90. Het papieren boek kost € 19,90) of geef bijvoorbeeld de eerste 100 ebooks gratis weg of maak twee prijzen voor ebooks: een goedkopere die 1 op 1 het boek weergeeft en een wat duurdere met extra's.
Deze actie lijkt me geen inzicht te geven in ontwikkelingen rondom digitaal lezen, behalve dat gratis zaken nog steeds populair zijn. Toegegeven, we moeten afwachten wat deze actie precies gaat opleveren, maar ik heb mijn bedenkingen.

Met de billen bloot

Vorige week hadden we op deze plek een flinke discussie over de prijzen van ebooks en de vermeende kosten cq. verdienmodellen van uitgevers. Om de discussie wellicht in een wat meer genuanceerd vaarwater te sturen, zal ik hier voor de uitgeverij van InCT openheid van zaken geven.
Bij onderstaande berekeningen moeten wel een paar aantekeningen gemaakt worden om één en ander in een juist daglicht te stellen.
- de boeken die wij verkopen worden in 95% van de gevallen direct verkocht, dus zonder tussenkomst van de tussenhandel. Zit die er wel tussen dan hebben we het over een gemiddeldemarge van 25%.
- omdat we voor een kleine markt uitgeven, is er een bewuste keuze gemaakt voor POD. Dat betekent dat de kostprijs van een boek (het drukken/printen) wat hoger is dan bij een boek dat in een grotere oplage (offset) gedrukt wordt.
- onze overhead is zeer gering: geen redacteuren in dienst. Daarmee zijn we natuurlijk niet vergelijkbaar met grotere uitgeverijen. De redactie gebeurt intern zonder dat daar uren voor geschreven worden.
- de afspraken die wij met de vormgever maken, zijn natuurlijk bijzonder, niet iedere uitgeverij zal in staat zijn dergelijke afspraken te maken. Daarmee wordt deze kostenpost, net als redactie, meestal direct out of pocket of onderdeel van de overhead.
- ik neem in onze berekening kleine kosten als aanvragen ISBN, barcode maken, kosten aalsuiting CB e.d. niet mee.
- de vormgever krijgt een vast bedrag voor omslagontwerp, wat niet meegenomen wordt in onderstaand wistdelingsmodel.
Dat betekent dus dat als deze overwegingen in acht genomen worden dat om eenzelfde resultaat te halen, grotere uitgeverijen het moeten veel meer moeten hebben van volume en omzet. Ons model is daarmee niet zomaar over te zetten naar andere uitgeverijen.

Kannibaal

Gisteren stond er een bijzonder bericht op de website van The Bookseller met als titel: 'E-book sales begin to cannibalise print'. Een stuk over hoe in sommige genres de verkopen van e-books veel sneller groeien dan het gemiddelde en hoe in diezelfde genres de verkopen van papieren boeken tegelijkertijd teruglopen. Het is een interessant artikel met een paar aanbevelingswaardige opmerkingen. Maar wat het meest opvalt is de titel met de term kannibaliseren. Behalve in de redactionele openingsalinea wordt de term nergens meer gebruikt. Opvallend! 'Kannibaliseren' is ook zo'n term die uitgevers graag gebruiken bij nieuwe ontwikkelingen en gezien de titel van de website is de term inmiddels ook populair bij boekverkopers. Als ik uitgevers spreek of workshops doe over uitgeven in de 21e eeuw is er een grote kans dat de vraag over kannibalisering de kop op steekt. In mijn beleving kan iets alleen maar kannibaliseren als je het hebt over twee dezelfde producten in verschillende verschijningsvorm en niet als je via verschillende media verschillende content aanbiedt. Ebooks en folio boeken zijn inderdaad inwisselbare producten: het gaat om hetzelfde boek in een andere mediavorm. Je zou kunnen zeggen dat ebooks het papier zouden kunnen kannibaliseren. De vraag is nu of dat heel erg is. Wat maakt het nu uit of je papier of digitaal verkoopt? Vanuit de boekhandel zou je kunnen redeneren dat hier sprake is van hinderlijke kannibalisering, maar is dat waar? Als je Angelique Wouters van selexyz boekhandels hoort spreken over dit onderwerp, ziet zij meer kansen dan bedreigingen. Het is maar hoe je naar de wereld kijkt: pro-actief of reactief. Ik stel voor dat we de term kannibaliseren gewoon niet meer gebruiken.

Fair Trade, part 2

Zonder het zelf bedacht te hebben, blijkt mijn stuk 'Fair Trade' flink wat reacties op te roepen. Tijd dus om er een vervolg aan te geven. Mijn gesignaleerde loopgravenoorlog wordt in deze discussie wel enigszins bewezen, want de stellingen zijn, ondanks voorzichtige oversteekpogingen zo her en der, nog steeds lijnrecht tegen overelkaar. Daarbij valt het me wel op dat de niet-uitgevers precies lijken te weten hoe uitgevers hun business moeten managen. Er wordt kwistig, maar zonder enig concreet voorbeeld, gestrooid met andere industrieën die wel structureel zich hebben aangepast. Ik probeer me te bedenken welke: ik heb nog steeds geen transparant inzicht als consument in de prijs van computers, auto's, levensmiddelen, kleding (behalve daar waar het gaat om het uitbuiten van arbeiders in derde wereld landen). Geen van genoemde industrieën geeft een compleet en begrijpelijk overzicht van alle kosten, winstmarges etc. En wat zegt dat over de prijsperceptie voor ons als consument? Sterker nog, de iPad (over over-pricing gesproken) wordt juist als voorbeeld aangehaald. Dat ding zou toch minimaal de helft moeten kosten? Maar als consument geloven we alle producent-verhalen en het sexy image en als lemmingen zijn we de iPad gaan kopen.
Mijn Fair Trade verhaal was trouwens niet alleen bedoeld voor e-books, maar eigenlijk voor alle digitale content. Het probleem dat uitgevers hebben is dat in tegenstelling tot alle bovengenoemde voorbeelden is dat het voor consumenten niet moeilijk is om illegale kopieën (volgens iemand eufemistisch het 'informele circuit' genoemd) van digitale content te maken. Ik kan geen gratis kopie van mijn auto krijgen of van een appel (het fruit). Daarmee is de uitgeverij niet vergelijkbaar met al die andere industrieën en hetzelfde geldt daardoor voor de content-consument. Daarmee is de uitgeverij, net als de film- en muziekindustrie gesteld voor een flinke uitdaging. De traditionele business moet omgevormd worden, maar niet totaal, want de business as usual bestaat ook nog steeds en zal ook zeker niet helemaal gaan verdwijnen. Timo Boezeman geeft in zijn reactie bij het eerdere bericht goed en open aan hoe de situatie is. Uitgevers zijn op zoek naar de nieuwe modellen en de goede uitgevers doen dat samen met de klanten. Mijn fair trade oproep was bedoeld om die discussie aan beide kanten fair te laten zijn (misschien had ik de verwijzing naar een label achterwege moeten laten). De 'alles op het web is gratis-mentaliteit' zit uitgevers duidelijk dwars. De simpele economische wet dat voor de dienst die de een bewijst de ander betaalt is niet zo vanzelfsprekend meer, maar is het zo gek dat uitgevers wel graag vasthouden aan dat principe? Dat principe staat trouwens nieuwe modellen niet in de weg.
Ik las in een van de reacties dat content als wegwerpartikel beschouwd zou worden. Dat lijkt me een misvatting. Waarom zou content die eerst alleen op papier verscheen en nu ook digitaal beschikbaar is opeens van gebruikswaarde veranderen?
Met 48.000 verkochte e-readers begint die markt groter te worden en volgens Bol groeit het harder dan verwacht, maar in vergelijk met boeken is het nog steeds een klein aandeel. Waar ligt de grens van de groei en zal het in alle segmenten gaan groeien of juist in bepaalde harder en andere helemaal niet of minder? Uitgevers moeten nu maar vast even met die onzekerheden hun hele business aanpassen. Dat lijkt me nu geen faire eis vanuit de gebruiker: early adopters zijn altijd duurder uit. En heeft iemand al een uitgebreid en doorwrochtonderzoek gedaan naar de prijsverschillen tussen e-books en folio? Misschien eens kijken hoe de pockets tegenwoordig geprijsd zijn, dat is toch wellicht het papieren tegenwicht van een e-book?

Het zijn zomaar een aantal losse gedachten en meningen. Eens kijken of het weer zoveel reacties gaat opleveren. Binnenkort gaan we InCT TV opnemen: als er een mensen zijn die uit de anonimiteit van dit blog willen treden, kunnen we kijken of we er een leuke ronde tafel discussie voor InCT TV mee kunnen opzetten. Ik hoor het wel...
Ik juich de ontwikkeling toe die Bol inzet: het in het leven roepen van werkgroepen met mensen uit alle betrokken partijen. Het lijkt mij een eerste stap naar fair trade.

Het uitgeefpoldermodel

In de laatste editie van Boekblad (van 20 augustus) staat een interessante ingezonden brief van Frank Wouters, CEO van Reality Bites Publishing. Hij noemt e-books daar de dolk die in onze (= uitgevers) rug zal belanden. Zijn stelling is dat e-books voornamelijk door de leveranciers van de readers wordt gepromoot en dat consumenten er helemaal niet op zitten te wachten en dat de voordelen van het e-readen overdreven worden terwijl de nadelen van een e-reader (zijn voorbeeld: laat je een e-reader op het strand net zo makkelijk op de handdoek achter als een papieren boek) vooral niet genoemd worden. De rol van schrijvers, die zo graag op de e-booktrein springen, vindt hij op zijn zachtst gezegd wat dubbel.
Een meer dan interessante mening. Je telt tegenwoordig natuurlijk helemaal mee als je iets met e-books doet en vooral als je maar roept dat het 'the next big thing' is. Na Joost Nijsen die enige tijd geleden al sceptisch was, heeft Wouters een vergelijkbare scepsis. Niet als het gaat om ontwikkelingen als de iPad trouwens, dat ziet hij als een ernstigere bedreiging. En in die formulering zit volgens mij nu juist de crux: bedreiging. Ik zou willen spreken van een kans of op zijn minst van een ontwikkeling. Defensief denken heeft volgens mij in de uitgeefbranche al te veel ellende aangericht.
Ik kan voor een deel meevoelen met Wouters' scepsis, maar aan de andere kant scheppen al deze ontwikkelingen nieuwe kansen en mogelijkheden. Misschien is het deelnemen aan die ontwikkelingen interessanter dan het afvragen of het goed of fout is. Ik zou willen pleiten voor een positief kritische houding in plaats van de loopgraven oorlog die nu gevoerd lijkt te worden door zowel voor- als tegenstanders. Ik besef me dat het bijna een oproep voor een uitgeefpoldermodel is, maar wat is daar eigenlijk mis mee?

Moeten e-readers gratis weggegeven worden (poll) ?

Op de website van Boekblad onstond een kleine discussie naar aanleiding van het feit dat alweer een e-readers producent in de problemen is gekomen. Na iRex heeft ook Cool-er problemen. Het lijkt er op dat de ontwikkelingen rondom de iPad en andere tablets de consument afwachtend heeft gemaakt ten opzichte van de beschikbare e-readers. Deze apparaten zijn vaak relatief duur en hebben natuurlijk een beperkte functionaliteit. Timo Boezeman roept op zijn blog boekhandels op de reader gratis weg te geven bij aankoop van e-books (of zelfs bij gewone boeken). Is dat een goed idee en zou het zelfs een element kunnen zijn waarmee de boekhandel zich wapent tegen het digitale lezen? Of is het allemaal heilloos want deze readers zijn een tussenfase in een ontwikeling (de betamax van het lezen)

Publishing modellen voor de iPad

Via een expert in mijn netwerk kreeg ik gisteren een link doorgemaild naar een whitepaper van het bedrijf Yudu Media over publishing modellen voor de iPad. Een lekker beknopt stuk met een helder overzicht van drie verschillende modellen waarop je op de iPad kunt gaan publiceren als uitgever: met een eigen app, met een digitale online editie of via een intermediair (een online kiosk). Gezien de business van Yudu is het duidelijk waar ze voor kiezen, maar de overwegingen die ze meegeven zijn best wel wetenswaardig en kunnen uitgevers die eigenlijk niet goed weten waar te beginnen in ieder geval op weg helpen. Lekker leesvoer dus voor deze zonnige vrijdag.
De whitepaper is hier te lezen/downloaden/uit te printen

p.s. Op onze Linkedin groep kun je op dit moment meepraten in een discussiegroep over e-books, iPads en de ontwikkelingen. Nog niet bij onze groep aangesloten? Bij deze van harte uitgenodigd

Waarom ik nog geen e-reader heb

Vandaag plaatste Timo Boezeman een heel leesbaar stuk op zijn blog over e-readers onder de titel 'Wat moet je nu nog met een e-reader? Hij geeft aan dat de huidige generatie readers eigenlijk al achterhaald zijn, zeker er nu ontwikkelingen zijn zoals de iPad. Ik geef hem daarin helemaal gelijk. Gisteren op een round table bijeenkomst van het NUV liet Michiel Hatenboer mij zijn boek over e-books zien op de iPad. En wat zag het er al mooi uit, zonder dat we daar eigenlijk al meer voor hebben gedaan dan er een ePub-versie van laten maken. Ik heb nog geen e-reader gekocht, deels omdat ik zoals ik hier al een paar keer heb aangegeven 'boekverslaafd' ben (papier wel te verstaan) maar deels ook omdat ik het gevoel heb dat zodra ik een apparaat heb gekozen en gekocht (bv door mij te orienteren bij e-readers.nl) het apparaat al verouderd en achterhaald is. Een iPad is nog wat duur en heeft nog wat bugs (zo laat ik me vertellen) maar zodra er een tweede release komt, heb ik het vermoeden dat ik het ook niet kan weerstaan, zowel als uitgever als als consument. Ik durf te stellen dat de scepsis die onderzoeksbureau GfK meent waar te nemen bij het enthousiasme over e-readen weer ongedaan gemaakt gaat worden zodra de eerste publicaties (nb. ik spreek niet van boeken of tijdschriften!) voor de iPad en wellicht andere tablets een feit zijn. Wat volgens mij wel een voorwaarde voor verder succes zal zijn, is een standaardisatie bij dit soort tablets, zodat de consument zijn eigen device kan kiezen en de uitgevers met één versie een diversiteit aan klanten kan bedienen.

Hoeperdepoep

Laat ik vooraf even beginnen met een statement: ik ben van huis uit literatuurwetenschapper (iets dat eigenlijk alleen maar van pas komt in dit soort statements) en ik bij mij thuis is er nog een echte boekenwand en ik koop nog steeds boeken (papier). Ik overweeg wel een e-reader, maar meer om er ervaring mee op te doen. Ik ben verslaafd aan boeken. Neemt niet weg dat ik de ontwikkelingen zie (dat moet ook wel als uitgever en hoofdredacteur van InCT) en met veel plezier en belangstelling volg. Daarnaast ben ik niet bang voor de ontwikkelingen en zou het zo maar kunnen dat ik binnenkort met trots zal melden dat mijn e-reader vol is (het equivalent van de boekenwand?). Enfin, vanwaar deze persoonlijk inleiding? Die is ingegeven door het interview met Henk Kraima, scheidend directeur van de Stichting CPNB in de Volkskrant van afgelopen zaterdag.
Wat zegt Kraima over het e-book? De kop van het artikel is al veelzeggend: 'Het e-book stelt geen hoeperdepoep voor'. We citeren nog even verder: 'Sommigen vinden ook het e-book een bedreiging, maar dat e-book stelt met die 60.000 in 2009 verkochte exemplaren nog steeds geen hoeperdepoep voor, tegenover 45 miljoen verkochte boeken per jaar. Curieus dat de Libris-keten zelf met e-books ging adverteren - ongeveer alsof je iemand een revolver in de handen duwt en vraagt of hij op je wil schieten. Want als het werkelijk een succes wordt, heb je helemaal geen winkel meer nodig, dan regel je alles thuis achter je computer. (...) Met een e-book vervreemdt de boekhandel van je. We hebben een open oog voor digitalisering, dat is een razendsnelle ontwikkeling. Ik zie allerlei websites als mogelijkheid om mensen naar het boek te leiden. Zo kun je er gebruik van maken'.

De paperback kindle

In het licht van de opmerkingen van onder meer Joost Nijssen (daar is tie weer) maar ook anderen over de ontwikkelingen in e-reading waarbij zij stellen dat de iPad en toekomstige tablets de huidige generatie e-readers tot slechts een tussenstation maken, heeft ook Seth Godin een paar aardige tips. In zijn blog signaleert hij het succes van de iPad en geeft daarom een paar tips aan zijn 'vrienden van het Kindle team'. Die tips geven denk ik genoeg stof tot nadenken, maar ook inspiratie aan uitgevers in Nederland. Hoe het e-book en e-readen nog meer te promoten.
Lees Seth's blog.

Het gelijk van Joost!?

Ik wil nog even terugkomen op de uitspraken van Joost Nijssen rondom het e-book. Mijn eerste post hier leidde trouwens ook nog tot een kleine gedachtenwisseling op de site van Boekblad omdat men de conclusie trok dat ik zou vinden dat Boekblad vooral conservatieve uitgevers zou trekken en wij (InCT) voor vooruitstrevende. Die mening ben ik zeker niet toegedaan. Wel is het denk ik een feit dat de vooruitstrevende uitgevers zowel bij ons als bij Boekblad te vinden zijn, maar dat er een groep terughoudende of conservatieve uitgevers is die vanuit de traditie in de doelgroep van Boekblad zitten. Dat zij daar soms voor meer herrie zorgen dan de eerste groep is alleen maar leuk, want het houdt de discussie levendig. Daarbij dient ook nog te worden aangetekend dat er niets mis is met af en toe wat terughoudender te reageren, niet alle vernieuwing is per definitie vooruitgang.
In dit licht moeten ook de uitspraken van Joost Nijssen, in een grijs verleden trouwens hoofdredacteur van Boekblad, ook gezien worden.

Heeft Joost Nijsen gelijk? (poll)

Vorige week meldde uitgever Joost Nijsen dat hij overweegt de titels van zijn uitgeverij Podium die als e-book zijn verschenen uit de markt te halen. Belangrijkste reden daarbij is de e-piraterij, het veelvuldig illegaal downloaden en verspreiden van e-books (en andere digitale bestanden). De reacties op onze eigen website kwamen overeen met mijn eigen eerste reactie: niet slim. Interessant is echter dat bij het bericht op Boekblad.nl (waar wij ons bericht op baseerden) de reactie juist begripvol zijn. Dat zette mij wel aan het denken: betekent het dat Boekblad vooral behoudende uitgevers trekt en wij juist niet, of zijn de reacties op Boekblad juist net zulke Pavlov reacties als op onze site? Wie heeft er trouwens gelijk? Voor beide standpunten zijn goede argumenten aan te dragen. Daarbij is ook nog een interessant punt: heeft Nijsen gelijk in zijn scepsis over de doorbraak van e-books in het algemeen. Hieronder kunt u uw mening geven, maar u kunt natuurlijk ook een reactie achterlaten.

De Bruna-folder

In het kader van de maand van het spannende boek, dat door een wel heel bijzondere creatieve medewerker van het CPNB 'Mord en Dodslag' (ik kan de 'o' met een streepje erdoor even niet vinden) is genoemd, lag er tussen alle folders ook een brochure van de boekhandelsketen Bruna in de bus. Naast aandacht voor alle spannende boeken stond er op de voorpagina: 'alles over de e-reader'. Volgens Bruna weet 'niemand wat de toekomst brengt, maar we verwachten dat steeds meer leesvoer digitaal wordt. Niet alleen boeken, maar ook steeds meer kranten en tijdschriften zullen ook digitaal verspreid gaan worden'. Hulde, hoewel 'verwachten' nog steeds een slag om de arm lijkt, maar dat is misschien wat geneuzel op de vierkante centimeter. Met een afbeelding van een Bebook erbij en een reactie van een enthousiaste consument (heeft u ook altijd de neiging te gaan kijken of dat een echt persoon is?) en aanbiedingen voor pakketten van 5 en resp. 10 e-books doet Bruna er alles aan om de lezer te overtuigen van het nut en geluk van e-readen. Nu nog in de folder even bij de boeken ook melden dat het als e-book verkrijgbaar is en wat daar dan de prijs van is en het wordt helemaal overtuigend. Ik ben benieuwd of men de kinderboekweek aangrijpt om eenzelfde actie te doen (en dan nog wat overtuigender). Tenslotte heeft de jeugd de toekomst.

Is de boekhandel aan het slapen?

Eerder deze week publiceerden wij op onze website het bericht dat de boekhandel in 2009 goed gepresteerd had, in vergelijk met andere retailbranches. Het bericht was gebaseerd op het persbericht dat de Koninklijke Boekverkopersbond (KBb) daarover had rondgestuurd. Ik zou zeggen: gefeliciteerd! Het moet een goed gevoel zijn als je een minimale groei hebt weten te realiseren in een jaar dat de trends allemaal neerwaarts zijn. Maar dan de opmerkingen in het bericht over e-books: wat daarvan te denken? Ik herhaal ze hier even:

"Het e-boek besloeg slechts een fractie van de totale boekverkoop" &
"Ondanks dat 2009 het jaar van de doorbraak van het e-boek wordt genoemd, speelde het e-boek maar een marginale rol op het totaal van boekverkopen. In 2009 werden naar schatting 110.000 e-boeken en 37.000 e-readers verkocht, tegenover zo’n 49 miljoen papieren boeken met een totale omzet van 642 miljoen euro. De trend is dan volgens de KBb ook voorlopig: het papieren boek verkoopt beter dan ooit."

Vooral die laatste quote irriteerde mij.

Oogkleppen (een ergernis)

Gisteren las ik op de website van Boekblad een verslagje van de lezing van de bijzonder hoogeleraar Boekhandel Jaap Boter op het KBb-congres. Ik zal maar even voorbijgaan aan het feit dat er een bijzonder hoogleraar boekhandel is. Hij zei een paar zeer opmerkelijke dingen in zijn lezing. Het leek alsof hij de ontwikkeling van e-reading wat bagatalliseerde. Men is volgens hem, zeker als teksten bestudeerd dienen te worden, nog erg gericht op print. Ter geruststelling, zo neem ik aan, poneerde hij daarop volgend dat "het gevaar van (goede) e-readers eerder een probleem voor tijdschriftenuitgevers wordt dan voor boekenuitgevers en boekhandels." Ik zou mijn column hier in opperste verontwaardiging kunnen beëindigen: moet hier serieus op ingegaan worden of zullen we het er maar bij laten?

Ik ga er toch maar even op in. Deze opmerking heeft namelijk een paar zaken die onze aandacht verdienen. Ik ga er nu wel vanuit dat de journalist van Boekblad de zaken goed heeft weergegeven, want ik was niet op het symposium en vaar dus blind op de journalistieke kwaliteiten van Boekblad (die wat mij betreft zeer hoog zijn).

Piraterij (of leren uitgevers niets van anderen?)

De GAU gaat met stichting Brein e-book piraterij bestrijden, daarmee de belangen van uitgevers, boekverkopers en auteurs verdedigend. Een nobel streven,zo op het eerste gezicht tenminste. Ten eerste doemt de vraag op hoeveel piraterij er rondom het e-book is op dit moment. Het e-book zelf heeft weliswaar een doorbraak beleefd, maar de getallen zijn nog marginaal. Maar misschien moeten we hier spreken van een soort pre-emptive strike (omo maar eens een oorlogsterm te gebruiken). Ten tweede, het tegengaan van illegale handelingen blijkt niet alleen heel erg moeilijk, het werkt ook nog eens contra-productief. De lessen van de muziekindustrie zouden we nu toch echt wel eens als voorbeeld kunnen gebruiken. Het downloaden was een niet te stoppen trend, dus conform het aloude adagium 'if you can't beat them, join them' is, onder aanvoering van Apple's iTunes, downloaden de norm geworden. Daarmee zijn de illegale  downloads niet definitief verbannen, wie dat wil kan ze zonder al te veel moeite nog vinden, maar een groot deel van de gebruikers voelt zich blijkbaar prima bij legaal downloaden tegen een aantrekkelijke prijs.

De digitale uitgeverij: goeie grap?

Afgelopen dagen was ik een paar dagen weg naar de Ardennen. Daardoor miste ik alle 1 april grappen in Nederland (en in België trouwens). Terug achter mijn bureau checkte ik gisteren mijn mails en kwam een persbericht tegen van Eburon over hun overstap naar een geheel digitale uitgeverij. Met veel interesse las ik het bericht en bedacht me dat Wiebe toch wel een heel dappere uitgever is die voorop durft te lopen. Tot ik de datum van het persbericht zag en de hele tekst net in een ander licht kwam te staan. Wiebe blijkt niet alleen een dappere uitgever te zijn en voorop te lopen, hij weet ook hoe hij zijn imago kan gebruiken om een goede 1 april grap te maken.

Boekenweek (g)een succes?

Gisteren publiceerden wij op InCT.nl dat de boekenweek 2010 een succes is geworden. Tenminste dat willen de boekhandel en het CPNB ons doen geloven. Qua boekverkoop zullen ze ook gelijk hebben, de cijfers van GfK liegen niet. Maar het probleem blijft natuurlijk dat het hier gaat om verkopen van papieren boeken. De verkopen van e-books en luisterboeken zijn niet meegenomen. Het interessante is dat beide nieuwe varianten wel het woord 'boek' in hun naam dragen, maar bijvoorbeeld geen boekenweekgeschenk opleveren bij aankoop gedurende de boekenweek. Hier ligt toch wel een schone taak voor het CPNB in komende edities. Met de aanstelling van Eppo van Nispen tot Sevenaer lijkt het CPNB zelf ook te keizen voor vernieuwing bij het afscheid van de huidige directeur Henk Kraima. Ik ben benieuwd wat dat betekent voor de boekenweek 2011.

Eppo van Nispen spreekt als een van de keynotes op InCTformatie, het voorjaarscongres van InCT. Wie weet dat zijn lezing ons al inzicht geeft in wat er staat te gebeuren met het CPNB. Wilt u erbij zijn als Van Nispen zijn lezing geeft? Opgeven kan via www.inctformatie.nl

Iedereen wacht op Apple

Zoals Bram Elderman van Apple op ons congres op 4 november jl. al meldde op vragen over wanneer Apple ook met een e-reader komt, doet het bedrijf geen uitspraken over producten die nog niet verkrijgbaar zijn. Daarmee weet Apple handig in te spelen op alle Apple-watchers die ieder graantje van informatie weer verspreiden en zelfs in ontkenning een bevestiging zullen zien. Een mooie vorm van virale marketing al dan niet geregisseerd door Apple zelf.

Het nieuwste gerucht gaat over de iSlate, zoals de Apple watchers de Tablet noemen waarmee Apple volgens hen op de markt gaat komen. Apple zelf zwijgt nog in alle talen, zoals het hoort, maar de geruchten op het web worden inmiddels steeds sterker. De tablet zou op 26 januari gepresenteerd worden (andere bronnen noemen 27 januari) en in maart beschikbaar komen. Het zou gaan om een tablet met een touchscreen van 10 tot 11 inch, waarmee de omvang van de tablet meer in de buurt lijkt te komen van de Macbook dan van de iPhone. Wordt dit de e-reader die voor een volgende revolutie in de ontwikkeling van e-books gaat zorgen? Wie zal het zeggen? Apple voorlopig niet, want alle bovengenoemde informatie komt van derden via het web. Maar dat er een buzz aan het ontstaan is, is duidelijk. Als de iSlate er inderdaad spoedig komt, zal Apple garen spinnen bij alle commotie.

(luister naar de podcasts van InCTspiratie waarin Bram Elderman uitgebreid aan het woord komt en kijk binnenkort naar de lezing van Bram Elderman op www.inctspiratie.nl )