NU Uitgeven

Tromgeroffel

Het is begin 2011 vrij rustig in uitgeefland. Behalve de laffe aanval van Roemeense hackers die onze website vorige week een dag lam wisten te leggen, gebeurt er weinig opzienbarends. In onze constante zoektocht naar nieuwtjes, lijken we ook niet verder te komen dan weer een lancering van een app of een ander iPad-nieuwtje (wist u al dat Steve Jobs ziek is?).

De rest van dit bericht kunt u lezen op: http://www.inct.nl/index.php?page=nieuwsartikel&id=2894

Murdoch

Hij is 79 jaar oud en wordt door velen alleen als tycoon gezien en als de man die dacht dat consumenten voor online informatie zouden gaan betalen. Nu is hij ook de man die samen met Steve Jobs van Apple werkt aan een tablet-only krant: Rupert Murdoch is slimmer dan sommigen denken. Zijn experiment om infomratie achter een paywall te zetten mag dana vanuit het oogpunt van absolute aantallen niet geslaagd lijken, Murdoch heeft tenminste een stap gezet en zet die met verve door. Natuurlijk heeft hij online veel traffic verloren, maar de vraag of hij een verdienmodel heeft ontwikkeld waarmee hij kan overleven is met die constatering nog niet beantwoord. Gaat het web bestaan uit kleinere groepen die betalen voor specifieke informatie? Trouwens, de Wall Street Journal (in zekere zin qua content ook een niche krant) heeft 2 miljoen abonnees op het betaalde gedeelte van haar website, dus 'kleine groepen' blijft betrekkelijk.

De wet op de vaste boekenprijs

Het schijnt volgens sommigen nog te vroeg te zijn om het ebook versie 2010 af te doen af tussenfase en als niet doorgebroken. We zullen zien of dat waar is. Mijn gevoel blijft dat digitaal lezen straks een stap verder gaat dan 1-op-1 boeken op een ereader die niets meer kan dan die boeken weergeven. Het is volgens mij nog steeds het verschil tussen video en dvd. De ontwikkelingen vroeger gingen geleidelijker dan nu, tenminste zo precipieer ik het heden. Enfin, het boekenvak en de overheid gaan nu (sic) onderzoeken of het ebook onder de wet voor de vaste boekenprijs mag vallen en wat de implicaties van digitalisering zijn op die wet. Ergens voorjaar volgend jaar schijnt er een aanbeveling te komen van het onderzoek. Ik weet dat het vloeken in de kerk is om iets over die wet te zeggen. Maar laten we met z'n allen hopen dat de ebooks niet onder de wet zullen vallen en dat de wet ook op niet al te lange termijn zal verdwijnen. Volgens mij stopt deze wet al een eeuwigheid (ok, overdreven) innovatie en ondernemen in het boekenvak. Toegegeven, ik ben best gevoelig voor sommige van de argumenten waarom die wet er is of er moet zijn, maar tegelijkertijd remt het de innovatie en ontwikkelingen en plaatst het de spelers in het boekenvak in een keurslijf waar andere partijen geen last van hebben. Over level playing field gesproken.
Maak van het uitgeven en verkopen van boeken weer een uitdaging en geeft ruimt eaan ondernemerszin in het vak.
Het zal wel weer te kort door de bocht zijn, maar ik hoop echt dat men niet gaat roepen dat ebooks binnen de wet gaan vallen. Trouwens, als de regering toch een steentje bij wil dragen aan de ontwikkeling van ons vak dan kunnen ze misschien snel iets aan de btw op digitale producten doen.

Outlook

Gisteravond was ik aanwezig bij de presentatie van de 10e Entertainment & Media Outlook van PWC, het trendonderzoek dat zij houden over de ontwikkelingen in onder meer de uitgeverij (en andere takken van de media-industrie). Het onderzoek omvat in boekvorm 184 pagina's met veel cijfers en grafieken. Ik heb het nog niet gelezen, maar gelukkig werden er tijdens de presentatie al een paar kengetallen genoemd: zo groeien de bestedingen in filmed entertainment en internet de komende jaren meer dan gemiddeld en moeten de meer klassieke media (lees de uitgeverijen) het doen met een 0-lijn tot een minimale groei van een paar procentpunten. Je zou er depressief van kunnen worden.
Om de presentatie luister bij te zetten waren een aantal grote namen uitgenodigd om onder leiding van Jeroen Smit over een aantal stellingen te praten. Smit begon trouwens met de mededeling dat zijn boek 'De Prooi' nu ook als ebook beschikbaar was en dat het blijkbaar flink illegaal gekopieerd wordt. Naast big shots vanuit de RTV wereld (Bert Habets en Shula Rijxman) was Dick Molman van Sanoma eigenlijk de enige vertegenwoordiger van de 'klassieke' uitgeverij. Veel discussies gingen dan ook in eerste instantie over de rol van de publieke omroep. Aan het eind echter kwam ook de uitgeverij aan bod waarbij het opviel dat Molman wel alle ontwikkelingen ziet en volgt, maar tegelijkertijd ook een grote mate van relativering bezat. Hij stelde dat de inkomsten van de uitgeverij nog jaren (en hij bedoelde echt tientallen) voor het grootste deel uit bestaande business (lees print) zouden komen. Meerdere malen werd er gesproken van evolutie in plaats van revolutie als het ging om ontwikkelingen en het leek er op alsof het tempo van die evolutie soms hetzelfde werd ingeschat als de tijd die het heeft geduurd van de aap-achtigen naar de homo sapiens. Aan het eind echter sprak Molman over het ontwikkelen van concepten waarmee hij meer de ontwikkelingen omarmde dan even tevoren toen hij sprak over het feit dat Libellle op het web niet werkt. Daarmee leek hij even merk en product door elkaar te halen.
Ik begrijp Molman's positie wel, hij staat voor een zeer grote uitgeverij met een substantiele omzet uit tijdschriften (nog steeds) en het zomaar even omgooien van concepten of modellen is onmogelijk: dat moet bijna wel via de weg der geleidelijkheid. Het leidde bij de borrel na afloop ook nog even tot de discussie of juist kleine(re) uitgeverijen beter in staat zijn te innoveren dan grote.

De grootste uitgever ter wereld

Zoals gezegd in mijn vorige post was ik gisteren op een symposium over e-books en e-learning in het onderwijs. Een interessante bijeenkomst die wellicht meer vragen dan antwoorden heeft opgeroepen, maar daar was het de organisatie ook om te doen. Wie meer wil weten kan kijken op de site van Amsterdam eboekenstad. De eerste spreker was directeur Pearson Benelux, Eric Razenberg. Pearson is de grootse uitgever ter wereld, reden te meer om eens goed te luisteren naar wat hij te zeggen had (voor de duidelijkheid, van de 40.000 mensen wereldwijd, werken er 70 in Nederland).
Er waren twee elementen in zijn lezing die belangrijk waren: ten eerste de prijsopbouw van het e-book en ten tweede de houding van de uitgever ten opzichte van zijn klanten.
Om te beginnen bij de prijsopbouw (ik hoop dat de leden van de zojuist opgerichte belangengroep meelezen). Razenberg gaf in grote lijnen weer hoe de kosten van een gemiddeld boek verdeeld zijn en hoe ruwweg dus het rendement is. Hij vergeleek het boek met het eboek, door het boek op 100 te stellen en eenzelfde exercitie te doen door het eboek dan op 80 te stellen. Een inzichtelijk verhaal en een op het eerste gezicht sluitend verhaal waarom de prijs van het ebook op 80 moet staan (als de indexprijs van het boek 100 is). Een van de elementen die hij niet meenam in zijn verhaal was oplage en verkoopaantallen. Er zal best wat aan te merken zijn op een aantal aannames in zijn verhaal, maar de rode draad dat uitgevers wel een goede marge op hun producten moeten hebben om uberhaupt bedrijfseconomisch goed uit te komen, mag best wel eens wat meer benadrukt worden. Te vaak wordt er gedaan alsof uitgevers op geld beluste wolven zijn. Duidelijk is ook dat de rol van de tussenhandel cruciaal is: marges die zij rekenen zorgen nog steeds voor problemen. Daarnaast draagt de 19% BTW die er op ebooks geldt ook niet bij aan een betere prijs voor de consument.
Zijn tweede element was de houding naar de klant. Razenberg betoogde dat hij graag met zijn klanten (in dit geval onderwijs) om de tafel gaat om te kijken hoe hij als uitgever hun processen het best kan ondersteunen. Mij uit het hart gegrepen. Een uitgever die zijn ivoren toren verlaten heeft en op de markt gaat rondlopen. Dan is het ook aan de klant om zijn wensen duidelijk te formuleren. Het grappige was dat dat blijkbaar niet altijd even makkelijk is. Dus voor de klant (in dit geval) geldt net zo erg als voor de uitgever: back to the drawing board en maak helder wat je zelf wilt. Opmerkelijk in mijn ogen was dat de discussie vaak nog ging over producten (boeken. ebooks, verplichte boeken, boekenlijsten) terwijl we het over HBO onderwijs hadden. Past dat nog wel bij deze tijd? Misschien moet de klant onderwijs eerst ook eens in overleg met zijn eigen klanten: studenten. Die kwamen wel aan het woord, maar leken ook nog een beetje in limbo. Zoals een der medesymposanten terecht opmerkte: iedereen lijkt op elkaar te wachten.
Ach, was de wereld maar zo makkelijk als sommigen hem willen schilderen...

Betaalmuren?

Vandaag het bericht dat een tweetal Nederlandse kranten (Nederlands dagblad en Financieel dagblad) een groot deel van hun content online achter slot en grendel gaan zetten. Ik kan mij daar wel iets bij voorstellen: het adagium van alle content online is gratis zal toch eens bevochten moeten worden. Maar of dit nu de manier is weet ik niet. Andere kranten zijn zeer terughoudend met het achter betaalmuren zetten van content, om uiteenlopende redenen. De tegenargumenten zijn ook best wel houdbaar: goede en populaire websites trekken juist mensen naar de papieren versie en nieuws is een commodity, daar betaalt niemand voor. komt hier dan ook weer het onderscheid nice to know en need to know om de hoek kijken? Voor het FD zou dat wel eens kunnen gelden, maar voor het Nederlands Dagblad niet, zo lijkt mij.
Misschien moeten we het juist eens van een andere kant gaan bekijken: wat bieden wij als uitgevers eigenlijk aan consumenten aan en wat zou voor hen een overweging tot betalen kunnen zijn. Wellicht kan het antwoord op die vraag wel luiden dat het helemaal niet meer gaat om de verpakking van de content, ja misschien zelfs wel dat het niet meer om de content sec gaat. Voor krantenuitgevers is dat misschien een moeilijkere vraag om te beantwoorden dan bijvoorbeeld voor uitgevers van vakinformatie (zoals ikzelf). Ik ben aan het experimenteren met andere modellen, waarbij het uitgeefproduct niet meer centraal staat. Terug naar de basisvraag: wat lever ik als uitgever eigenlijk precies en past dat wel op wat de klant eigenlijk verwacht. Mijn voorzichtige antwoord op dit moment is: nee, dat past niet voor de volle 100%. Dus in het experiment terug naar de basisambitie en vandaaruit weer een nieuw model opbouwen (met als bouwstenen ook de bestaande producten maar ook nieuwe producten en diensten). De komende tijd ga ik het experimentele model ook voorleggen aan stakeholder uit mijn doelgroepen om te bekijken of het experiment wellicht tot een reeël nieuw model omgevormd moet worden.
Ik zou eigenlijk alle uitgevers willen adviseren: draai de bestaande modellen ook eens helemaal om, bekijk alles eens van een totaal andere kant en laat de hypes ook even voor wat ze zijn. Krijg eerst weer eens helder inzicht in je eigen missie en ga vandaaruit weer opnieuw bouwen. Zou best eens nieuwe inzichten kunnen opleveren.

Hugo van Woerden: Innoveren is leuk

Hugo van Woerden, algemeen directeur Jongbloed BV en bedenker van de Dwarsligger, spreekt over innoveren, strategische rotondes, dwarsliggers en zijn verwachtingen van InCTspiratie 2010. Van Woerden zal op InCTspiratie niet een tipje van de sluier oplichten, maar een open kijk in de keuken geven over het ontwikkelen en het succes van de Dwarsligger.

Alle informatie en aanmelden kan via www.inctspiratie.nl (daar kunt u ook video-interviews zien met Oscar Kneppers, Wiebe de Jager, Angélique Wouters en dagvoorzitter Hans Lodders)

Wiebe de Jager over digitaal lezen en radicale veranderingen

In dit korte video-interview met Wiebe de Jager gaat hij in op scepsis ten aanzien van digitaal lezen en zijn lezing op InCTspiratie 2010: over radicale verandering.

Meer informatie en aanmelden: www.inctspiratie.nl

U kunt andere interviews sprekers van InCTspiratie 2010 zien op het InCT TV kanaal op YouTube

Oscar Kneppers: een ondernemer met een verhaal

Gisteren sprak ik met Oscar Kneppers over onder meer zijn lezing op InCTspiratie op 3 november a.s. In dit korte video-interview licht hij al een tipje van de sluier op: over goede ondernemers, rock n roll start ups en wolven in schaapskleren. Wie benieuwd is naar zijn lezing, the making of a media start up, kan het verhaal horen op InCTspiratie. Info en aanmelden: www.inctspiratie.nl

 

Uitgevers met lef

Het lijkt af en toe nog steeds een populair volksvermaak, uitgevertje bashen. In een tijd waarin veranderingen heel snel gaan, wordt de uitgever geacht zijn business maar even rigoreus om te vormen. Dat er daarbij vaak nog geen sluitende modellen zijn lijkt niet van belang te zijn, de uitgever moet zich maar aanpassen. Het maakt het vak van uitgever tegelijk het leukste vak en wellicht ook een van de moeilijkste vakken die er is. Heeft u dit gevoel als uitgever af en toe ook? Dan heeft u wellicht ook behoefte aan inspiratie, steun en tijd om na te denken. Dat is precies wat we op 3 november met ons najaarscongres InCTspiratie willen bieden. Zeven inspirerende sprekers die u kunnen prikkelen en uitdagen met nieuwe ideeën zonder dat u het gevoel heeft dat zij u niet begrijpen. Tijdens het congres is er ook ruim tijd om met vakgenoten in speciale ronde tafel gesprekken van gedachten te wisselen over wat u gehoord heeft en zo van elkaar te leren. InCTspiratie wordt gehouden op congrescentrum Zonheuvel in Doorn, midden in de bossen van de Utrechtse Heuvelrug. Die plaats hebben we natuurlijk niet voor niets gekozen. Weg van de drukte van iedere dag hebben we een plek gekozen waar u kunt nadenken en met nieuwe energie de uitdagingen kunt aangaan.
Er zijn genoeg uitgevers met lef die niet bang zijn voor de veranderingen maar die wel gesteund willen en moeten worden in het proces van verandering dat continue doorgaat. Als u zo'n uitgever bent, kom dan naar InCTspiratie op 3 november.
Als u zich opgeeft, vermeld dan 'lef' bij het veld 'code' op het formulier, dan berekenen wij 20% korting op de toegangsprijs (als u tegelijk collega's aanmeldt, profiteren zij natuurlijk mee).
Alle informatie over de sprekers en het aanmeldformulier vindt u op www.inctspiratie.nl

Betalen op het web

Eigenlijk wilde ik deze column 'het oranje gevoel' noemen, maar ik kon helaas geen enkele connectie met het onderwerp waarover ik in deze column wil schrijven leggen. Dus dan maar een titel die de lading dekt en een plaatje dat het oranje-gevoel weergeeft. Het Stimuleringsfonds voor de Pers presenteerde een onderzoek dat gedaan is door PWC over het betalen voor content op het internet, en dan specifiek gericht op de krantenuitgeverij. Het bericht over dit onderzoek lijkt te wijzen op een bereidheid om te betalen voor content op maat. Kranten zouden hun content dus gefragmenteerd aan moeten gaan bieden en vooral ook verdieping/verbreding bieden. Het probleem van dit soort onderzoeken blijft een beetje dat er geen empirisch bewijs is. Daarmee loopt het onderzoek het gevaar door uitgevers (en anderen) afgedaan te worden als onrealistisch, ook al lijken er kansen in te zitten.
Ik zou graag een element aan de discussie willen toevoegen. Wellicht geinspireerd door mijn gesprekken met David Beckmann, die op InCTspiratie over dit onderwerp komt spreken, zou ik een lans willen breken voor samenwerking. Juist bij krantenuitgevers, die het allemaal moeilijk hebben. Er zijn al initiatieven van allerlei externe partijen (partijen van buiten de traditionele uitgeverij) die vormen van content-aggregatie aanbieden, juist ook op het gebied van nieuws. Waarom slaan de kranten de handen niet ineen en komen zij tot een gezamenlijk portal waar de nieuwsgierige consument kan krijgen wat hij zoekt? Daarbij kan de gebruiker aangeven welke bronnen (lees kranten) hij wenst. De gebruiker stelt zijn eigen nieuwsvoorziening, inclusief achtergronden, samen. Om dan toch maar even op het oranjegevoel terug te komen (bedenk ik me toch een bruggetje): je zou je kunnen voorstellen dat iemand een paar verschillende verslagen van de wedstrijd zou willen lezen aangevuld met interviews uit verschillende kranten. Voor het directe nieuws, we hebben de finale bereikt, zal niemand betalen, maar voor de achtergronden bij deze wedstrijd, de vooruitblikken op de finale, de interviews met spelers en staf, de tegenstander etc misschien wel. Nu ben je als lezer veroordeeld tot je eigen krant of moet je een andere krant kopen. Dan zou je op een plek je eigen menu kunnen samenstellen. Ik zou er nog wel voor willen betalen. Toch?

Hoeperdepoep

Laat ik vooraf even beginnen met een statement: ik ben van huis uit literatuurwetenschapper (iets dat eigenlijk alleen maar van pas komt in dit soort statements) en ik bij mij thuis is er nog een echte boekenwand en ik koop nog steeds boeken (papier). Ik overweeg wel een e-reader, maar meer om er ervaring mee op te doen. Ik ben verslaafd aan boeken. Neemt niet weg dat ik de ontwikkelingen zie (dat moet ook wel als uitgever en hoofdredacteur van InCT) en met veel plezier en belangstelling volg. Daarnaast ben ik niet bang voor de ontwikkelingen en zou het zo maar kunnen dat ik binnenkort met trots zal melden dat mijn e-reader vol is (het equivalent van de boekenwand?). Enfin, vanwaar deze persoonlijk inleiding? Die is ingegeven door het interview met Henk Kraima, scheidend directeur van de Stichting CPNB in de Volkskrant van afgelopen zaterdag.
Wat zegt Kraima over het e-book? De kop van het artikel is al veelzeggend: 'Het e-book stelt geen hoeperdepoep voor'. We citeren nog even verder: 'Sommigen vinden ook het e-book een bedreiging, maar dat e-book stelt met die 60.000 in 2009 verkochte exemplaren nog steeds geen hoeperdepoep voor, tegenover 45 miljoen verkochte boeken per jaar. Curieus dat de Libris-keten zelf met e-books ging adverteren - ongeveer alsof je iemand een revolver in de handen duwt en vraagt of hij op je wil schieten. Want als het werkelijk een succes wordt, heb je helemaal geen winkel meer nodig, dan regel je alles thuis achter je computer. (...) Met een e-book vervreemdt de boekhandel van je. We hebben een open oog voor digitalisering, dat is een razendsnelle ontwikkeling. Ik zie allerlei websites als mogelijkheid om mensen naar het boek te leiden. Zo kun je er gebruik van maken'.

Ingezonden mededeling

Vandaag kunt u op de website van InCT een artikel lezen dat wij ontvingen van Uitgeverij Kluitman. Een interessant verhaal waarin zij vertellen hoe zij social media ingezet hebben om een reeks die zij uitgeven te promoten en te ondersteunen. In hun begeleidende mail gaven zij aan dat voor hen InCT het platform leek waraop ze dit wilden delen met collega's en vakgenoten. Natuurlijk zijn we vereerd met de keuze voor InCT, maar veel belangrijker is het element 'delen'. Dat gebeurt mijns inziens veel te weinig in ons vak. Deel je successen en ervaringen met elkaar (en in een ideale wereld zou ik zeggen: deel ook je falen en teleurstellingen, maar dat is misschien nog een stap te ver). Er zullen lezers onder u zijn die zeggen, dat verhaal is alleen maar ter meerdere eer en glorie van Kluitman. Dat mag misschien zo zijn, maar er is een 'reactie-mogelijkheid' op de website van InCT, dus als u er wat over te zeggen heeft, aarzel niet en klim in de pen (toetsenbord).
Ik zou hierbij alle uitgevers willen oproepen hun ervaringen (goed en slecht) te delen met het vak. Juist in de tijden waar het vak moeilijker is dan ooit, kunnen de eigen ervaringen behulpzaam zijn voor een ieder. Wij staan open voor uw verhalen!

Het gelijk van Joost!?

Ik wil nog even terugkomen op de uitspraken van Joost Nijssen rondom het e-book. Mijn eerste post hier leidde trouwens ook nog tot een kleine gedachtenwisseling op de site van Boekblad omdat men de conclusie trok dat ik zou vinden dat Boekblad vooral conservatieve uitgevers zou trekken en wij (InCT) voor vooruitstrevende. Die mening ben ik zeker niet toegedaan. Wel is het denk ik een feit dat de vooruitstrevende uitgevers zowel bij ons als bij Boekblad te vinden zijn, maar dat er een groep terughoudende of conservatieve uitgevers is die vanuit de traditie in de doelgroep van Boekblad zitten. Dat zij daar soms voor meer herrie zorgen dan de eerste groep is alleen maar leuk, want het houdt de discussie levendig. Daarbij dient ook nog te worden aangetekend dat er niets mis is met af en toe wat terughoudender te reageren, niet alle vernieuwing is per definitie vooruitgang.
In dit licht moeten ook de uitspraken van Joost Nijssen, in een grijs verleden trouwens hoofdredacteur van Boekblad, ook gezien worden.

Oogkleppen (een ergernis)

Gisteren las ik op de website van Boekblad een verslagje van de lezing van de bijzonder hoogeleraar Boekhandel Jaap Boter op het KBb-congres. Ik zal maar even voorbijgaan aan het feit dat er een bijzonder hoogleraar boekhandel is. Hij zei een paar zeer opmerkelijke dingen in zijn lezing. Het leek alsof hij de ontwikkeling van e-reading wat bagatalliseerde. Men is volgens hem, zeker als teksten bestudeerd dienen te worden, nog erg gericht op print. Ter geruststelling, zo neem ik aan, poneerde hij daarop volgend dat "het gevaar van (goede) e-readers eerder een probleem voor tijdschriftenuitgevers wordt dan voor boekenuitgevers en boekhandels." Ik zou mijn column hier in opperste verontwaardiging kunnen beëindigen: moet hier serieus op ingegaan worden of zullen we het er maar bij laten?

Ik ga er toch maar even op in. Deze opmerking heeft namelijk een paar zaken die onze aandacht verdienen. Ik ga er nu wel vanuit dat de journalist van Boekblad de zaken goed heeft weergegeven, want ik was niet op het symposium en vaar dus blind op de journalistieke kwaliteiten van Boekblad (die wat mij betreft zeer hoog zijn).

Hebberig

Heeft u het gisteren gezien? De iPad was in De wereld draait door. Bent u er ook ze hebberig van geworden? Hoewel Giel Beelen met allemaal tegenwerpingen kwam, hij leek wel een uitgever, waren de demonstraties van de mogelijkheden van de iPad overtuigender. Natuurlijk kleven er nog een aantal nadelen aan, maar die zullen toch wel verdwijnen cq. worden opgelost in volgende releases? Het is duidelijk: de iPad gaat onze wereld helemaal veranderen. Toch?
De eerste leveranciers die uitgevers kunnen helpen met digitale magazines e.d. staan al op de stoep. Bijzonder toch wel, terwijl het apparaat nog niet eens verkrijgbaar is in Nederland. Sanoma gaat 'tonnen' investeren in iPad-toepassingen. We lopen en masse achter de iPad aan. De lancering ervan is ook een marketing en pr-stunt, waar velen nog wat van kunnen leren.
Maar de vraag is nu niet of de iPad van belang is en of dit het medium van de toekomst gaat worden, vroeg of laat zal dat gaan gebeuren. De vraag is of we met z'n allen nu hebberig achter de iPad moeten aanhollen om er maar zo snel mogelijk bij te zijn als uitgever. Het antwoord is 'ja' als het gaat om het kennis nemen van de mogelijkheden en het ervaren van het medium. Het antwoord lijkt me 'nee' als je als uitgever even een stap terugdoet en kijkt naar je eigen doelgroep en je eigen publicaties: voor sommigen zal de iPad sneller het medium zijn dan voor anderen. Ik vond het voorbeeld van schoolboeken dat gisteren werd aangehaald wel een goed voorbeeld. Als educatief uitgever zou ik me inderdaad gaan orienteren en wie weet geldt hier wel dat de eerste klap ook een daalder waard is.
Maar laten we ook even onze Apple-bril afzetten en ons realiseren dat er straks ook andere vergelijkbare tablets gaan komen die, net als nu het geval is bij de mobiele telefoons, weer andere besturingsmechanismen zullen hebben. Apple heeft nu een mooie eerste klap uitgedeeld, maar het kan toch niet zo zijn dat we helemaal van Apple afhankelijk worden of zullen zijn? Er zal een standaard ontwikkeld moeten worden, door de industrie, om een echte doorbraak mogelijk te maken, net als bij het e-bookformaat. Of zou Apple dan toch de wereldheerser worden zoals Microsoft dat een tijd geweest is voor onze PC's?

De digitale uitgeverij: goeie grap?

Afgelopen dagen was ik een paar dagen weg naar de Ardennen. Daardoor miste ik alle 1 april grappen in Nederland (en in België trouwens). Terug achter mijn bureau checkte ik gisteren mijn mails en kwam een persbericht tegen van Eburon over hun overstap naar een geheel digitale uitgeverij. Met veel interesse las ik het bericht en bedacht me dat Wiebe toch wel een heel dappere uitgever is die voorop durft te lopen. Tot ik de datum van het persbericht zag en de hele tekst net in een ander licht kwam te staan. Wiebe blijkt niet alleen een dappere uitgever te zijn en voorop te lopen, hij weet ook hoe hij zijn imago kan gebruiken om een goede 1 april grap te maken.

Uitgevers bashen

Ik heb mij op deze plaats al eens meer uitgelaten over het 'uitgevers bashen' dat in sommige kringen populair is. Ik zal trouwens niet ontkennen dat veel uitgevers het er zelf vaak naar maken, maar rondlopend in de branche ontdek je toch heel veel stille revoluties. Gisteren was ik op bezoek bij Hans Janssen, directeur Unieboek/Het Spectrum, een van de sprekers op ons voorjaarscongres. Hij liet mij een aantal projecten zien die al in de lucht zijn of binnenkort gelanceerd gaan worden. Online publicaties waar zij gewoon geld mee verdienen door voor content geld te vragen. Projecten gebaseerd op database publishing en extensies van folio-producten. Op het eerste oog misschien niet wereldschokkend, maar juist als je er even over nadenkt en de concepten wat uitdiept, wel degelijk vernieuwend en inspirerend. Benieuwd naar deze projecten en naar methodes om online geld te verdienen, kom dan op 15 april a.s. op InCTformatie luisteren naar wat Hans Janssen te vertellen heeft.

Het is heel makkelijk om uitgevers in de hoek te zetten en om start-ups van buitenaf op te hemelen als 'the next big thing'. Daar zal zo nu en dan ook zeker aanleiding toe zijn, maar het loont ook om je te verdiepen in wat sommige (traditionele) uitgevers doen om zich te vernieuwen en om zichzelf een online-plek te verwerven.

Het nut van een uitgever

Gemeenschappelijk element in veel reacties rondom recente ontwikkelingen, zoals bijvoorbeeld iPad, e-books, twitter, online nieuws en betalen voor content, is dat men vaak de positie van de uitgever ter discussie stelt of zelfs al als overbodig weet te kwalificeren. De uitgever als kop van jut, toonbeeld van alles wat naar 'oude' wereld riekt en de uitgever als overbodig instituut. De uitgever wordt de kolenboer van de mediwereld. Tenminste, zo willen sommigen ons doen geloven. Nu kun je bij dit soort reacties je schouders ophalen en het laten voor wat het is. Je kunt er ook eens serieus over nadenken. In hoeverre is het nut (en de daarbij behorende rol) van de uitgever nog van belang en vanzelfsprekend in deze tijd? Het antwoord zou, hoop ik, anders heb ik straks ook geen werk meer, moeten zijn dat er wel degelijk een rol voor de uitgever is weggelegd in de nieuwe media-wereldorde. Maar wat is het nut en wat is die rol? Daar moeten we als branche wellicht eens goed en eerlijk over nadenken en spreken. Niet alleen onder onszelf, maar vooral met de 'anderen'.
Wellicht dat dit een thema is waar wij met InCT ons tijdens het najaarscongres InCTspiratie(dat zich goed leent voor dit soort sessies) eens diepgaand op moeten focussen. Ik zou graag willen horen wat u daarvan vindt: is dit een zinvol thema en wie zouden er als spreker een bijdrage kunnen leveren aan een zinvolle en diepgaande discussie? Laat het ons weten.

Schoenmaker blijf bij je leest

Morgen organiseert iMMovator een crossmedia cafe over het onderwerp 'van medium tot winkel' over de wijze waarop Nederlandse mediabedrijven geld proberen te verdienen met e-coomerce. Het gaat dan vooral om de wesbhops die vooral kranten hebben. Rob Haans van de Volkskrant en gert-Jan Oelderik van NRC zullen dan ook acte de presence geven en bevraagd worden over deze ontwikkeling. De vraag die direct opdoemt is of mediabedrijven hier wel goed aan doen? Is het niet een manier om te maskeren dat de eigenlijke business het niet goed doet en dat er snel gezocht wordt naar andere geldstromen. Zou je niet moeten zeggen: schoenmaker blijf bij je leest en zorg dat je core-business winstgevend wordt of blijft? Daar valt lijkt me heel wat voor te zeggen.

Aan de andere kant, hebben we het als uitgevers niet de hele tijd over het feit dat één van onze krachten ligt in het kunnen samenbinden van een community (rondom gemeenschappelijke interesses of gemeenschappelijke onderwerpen). Als we dat goed doen, hebben we toch juist een goede positie om anderen te faciliteren in het bereiken van die community. En als dat dan toevallig producten zijn (wijn, boeken, reizen etc) en wij als uitgever daar een graantje van mee kunnen pikken dan is dat juist een goed voorbeeld van het nieuwe verdienen? Ook hier valt heel wat voor te zeggen. Sterker nog, ik neig er naar om dit argument sterker te vinden dan het eerste.

Tegelijkertijd schuilt hier het gevaar: want juist dat eerste argument is wat de community samenbindt: de content die je als uitgever biedt. Als dat wegvalt is nog maar d evraag of je die community nog hebt en of je dan dus nog een interessante partij bent voor de e-commerce relaties. Uitgevers moeten in eerste instantie die community manager zijn en blijven en vanuit die kracht kun je andere zaken ontwikkelen. Dus in zekere zin: schoenmaker blijf bij je leest.

Onvermijdelijk: de iPad

Het moet vandaag wel gaan over de nieuwste loot aan de Apple-boom: de iPad. De met een goed gevoel voor marketing omgeven lancering gisteren hield de hele wereld (nou ja, een groot deel van de wereld) gekluisterd aan de verschillende streaming-verslagen. Geen iSlate (godzijdank) dus maar een iPad. Een alles in één apparaat, net iets kleiner dan A4, volledig touchscreen, dat de functionaliteiten van een pc, spelcomputer, tv, boek en krant in zich verenigt. Voor uitgevers misschien het meest interessant is daarbij de lancering van iBooks, de boekenvariant van iTunes, waarmee Apple ook de aanval inzet op partijen als Amazon. De volgende stap in de doorbraak van e-readen. Dat lijkt me dan ook het belangrijkste element voor uitgevers: het e-reading gedeelte (en de apps die ook op de iPad beschikbaar zullen zijn) hoewel het scherm geen e-ink bevat en dus niet de voordelen van een aantal dedicated e-readers lijkt te hebben. De iPad verandert misschien niet zoveel aan de bestaande realiteit als men wil doen geloven, e-books zijn duidelijk aan hun doorbraak bezig, maar het versnelt ontwikkelingen en zorgt voor een platform waarop uitgevers gemakkelijk kunnen gaan publiceren. In zekere zin is het de volgende logische stap in ontwikkelingen die al gaande waren.

Iedereen wacht op Apple

Zoals Bram Elderman van Apple op ons congres op 4 november jl. al meldde op vragen over wanneer Apple ook met een e-reader komt, doet het bedrijf geen uitspraken over producten die nog niet verkrijgbaar zijn. Daarmee weet Apple handig in te spelen op alle Apple-watchers die ieder graantje van informatie weer verspreiden en zelfs in ontkenning een bevestiging zullen zien. Een mooie vorm van virale marketing al dan niet geregisseerd door Apple zelf.

Het nieuwste gerucht gaat over de iSlate, zoals de Apple watchers de Tablet noemen waarmee Apple volgens hen op de markt gaat komen. Apple zelf zwijgt nog in alle talen, zoals het hoort, maar de geruchten op het web worden inmiddels steeds sterker. De tablet zou op 26 januari gepresenteerd worden (andere bronnen noemen 27 januari) en in maart beschikbaar komen. Het zou gaan om een tablet met een touchscreen van 10 tot 11 inch, waarmee de omvang van de tablet meer in de buurt lijkt te komen van de Macbook dan van de iPhone. Wordt dit de e-reader die voor een volgende revolutie in de ontwikkeling van e-books gaat zorgen? Wie zal het zeggen? Apple voorlopig niet, want alle bovengenoemde informatie komt van derden via het web. Maar dat er een buzz aan het ontstaan is, is duidelijk. Als de iSlate er inderdaad spoedig komt, zal Apple garen spinnen bij alle commotie.

(luister naar de podcasts van InCTspiratie waarin Bram Elderman uitgebreid aan het woord komt en kijk binnenkort naar de lezing van Bram Elderman op www.inctspiratie.nl )

Het nieuwe uitgeven?

Is dit een voorbeeld van het nieuwe uitgeven (zoals sommigen dat willen noemen) of van crossmedia in optima forma? Inspirerend is het in ieder geval wel (met dank aan Ben Davidson van Colorscan)

Het businessmodel van events

Ik kreeg vandaag een email van iemand die zei niet meer te willen betalen voor het zoveelste event met het zoveelste uitgekauwde praatje. Gelijk heeft hij wat mij betreft. Natuurlijk claim ik dat ons komende event, InCTspiratie, niet zomaar een event is en dat de sprekers hier zeker niet de platgetreden paden zullen belopen. Het succes van dit congres en de waardering van de bezoekers sterken mij in deze vooronderstelling. Het neemt niet weg dat ook wij altijd weer op zoek zijn naar nieuwe manieren om onze twee events interessant, uitdagend en onderscheidend te houden.

Uitgevers en de Maya-kalender

Ik weet niet of u het bericht heeft gelezen, maar de wereld vergaat niet in 2012. Volgens de geleerden was dat nl. het tijdstip waarop de Maya-kalender eindigde en dat zou onherroepelijk het einde van de wereld tot gevolg hebben. Nu blijkt men een rekenfout gemaakt te hebben (of zoiets) en loopt de Maya-kalender pas af in 2208 en hebben we dus bijna 200 jaar respijt: na ons de zondvloed dus, we hoeven ons nergens zorgen over te maken.

De vraag is natuurlijk of we achterover kunnen leunen, heeft de wetenschapper die het opnieuw heeft uitgerekend het wel bij het juiste eind en moeten we ons daarbij wel alleen richten op de Maya-kalender? U zult zich nu ook wel afvragen waarom dit verhaal op een blog over uitgeven terecht komt.