NU Uitgeven

Murdoch

Hij is 79 jaar oud en wordt door velen alleen als tycoon gezien en als de man die dacht dat consumenten voor online informatie zouden gaan betalen. Nu is hij ook de man die samen met Steve Jobs van Apple werkt aan een tablet-only krant: Rupert Murdoch is slimmer dan sommigen denken. Zijn experiment om infomratie achter een paywall te zetten mag dana vanuit het oogpunt van absolute aantallen niet geslaagd lijken, Murdoch heeft tenminste een stap gezet en zet die met verve door. Natuurlijk heeft hij online veel traffic verloren, maar de vraag of hij een verdienmodel heeft ontwikkeld waarmee hij kan overleven is met die constatering nog niet beantwoord. Gaat het web bestaan uit kleinere groepen die betalen voor specifieke informatie? Trouwens, de Wall Street Journal (in zekere zin qua content ook een niche krant) heeft 2 miljoen abonnees op het betaalde gedeelte van haar website, dus 'kleine groepen' blijft betrekkelijk.

Olifant in de porseleinkast

In de Volkskrant van vandaag staat een stuk over een interview dat de nieuwe hoofdredacteur Peter Vandermeersch gegeven heeft aan De Groene Amsterdammer. Vandermeersch zegt dat de NRC genoeg journalistiek talent heeft maar dat het aanwezige talent te weinig ambities heeft en te vaak blijft steken in oude patronen. Over de website van NRC zegt Vandermeersch dat hij er bijna nooit op kijkt (en dat zegt genoeg volgens hem). Zijn uitlatingen zijn van een bijna Nederlandse botheid, die je in eerste instantie zeker niet van een Vlaming zou verwachten. Zelf zegt hij trouwens over zijn uitlatingen dat hij in zijn tijd bij De Standaard veel harder was.
Ik zou zeggen: een frisse wind die de Nederlandse krantenwereld wel kan gebruiken. Hij is misschien een beetje de spreekwoordelijke olifant in de porseleinkast, maar tegelijkertijd maken zachte heelmeesters stinkende wonden. En als je het mij vraagt heeft de krantenwereld (en misschien de uitgeverij in zijn algemeenheid) te lang met zachte heelmeesters gewerkt. Maar als we nu toch bezig zijn met spreekwoorden en gezegden: ik ben van 'geen woorden, maar daden' en bij alle duidelijke uitingen van Vandermeersch is het toch ook even afwachten wat de daden gaan worden. 'The proof of the pudding is in the eating', dus laten we kijken wat Vandermeersch maakt van de NRC en vooral hoe de lezers erop zullen reageren. Want laten we niet vergeten dat de klant koning is en altijd gelijk heeft (zelfs als hij ongelijk heeft).

Het lachertje van de week

Soms kom je een persbericht tegen waarvan de kop je nieuwsgierig maakt. Het persbericht over dat de kranten wel concurrentie zijn maar geen oneerlijke was er zo een. Het bericht was te opmerkelijk om het te laten gaan, vandaar de plaatsing op de site van InCT. Kern van het bericht: kranten zouden met hun eigen e-commerce (en het daarmee in eigen media adverteren) de 'stenen' winkels bedreigen. Een meneer met de naam Foppe ten Broek had hierbij zelfs een melding bij de NMa gedaan, die in al haar wijsheid besloot dat het wellicht wel concurrentie is, maar geen oneerlijke. Het moet in deze tijden voor alle krantenuitgevers een heerlijk gevoel zijn dat er ergens nog partijen zijn die last van hen hebben.
Maar nu even serieuzer, Ten Broek en zijn stenen winkels reageren nu net zo defensief als sommige uitgevers soms wordt verweten: niet van eigen kracht en mogelijkheden uitgaan, maar zoeken naar windmolens die bevochten moeten worden.
De oplossing is natuurlijk simpel en bijna voor de hand liggend: als al die stenen winkel nu eens ronkende advertenties in de kranten gaan plaatsen om de kopers naar hun panden te trekken, dan hoeven de kranten niet te 'stopperen' met eigen e-commerce (ik lijk Pieter Broertjes wel).
Enfin, het is soms ook wel prettig je gewoon even met onzin bezig te houden.

NRC wordt NAC

Vandaag schrijf ik deze blog meer als Rotterdammer dan als uitgever (met het gevaar dat mijn liefde voor mijn stad me het zicht ontneemt op mogelijke nuances). De nieuwe baas van de NRC, de vlaming Peter Vandermeersch, heeft het idee opgevat dat de NRC zich in Amsterdam moet gaan vestigen. Redenen volgens hem: deze stad is het financiele en kunstzinnige centrum van Nederland. Daarmee geeft hij blijk van de wat kortzichtige kijk op Nederland die wel meer toeristen ten deel valt, namelijk dat we een stadstaat zijn, Amsterdam, met wat buitengebieden die niet noemenswaardig zijn. Dat het politieke centrum in Den Haag ligt en een groot deel van het economisch centrum in Rotterdam, dat Utrecht cultureel (ik begrijp via Facebook  citaat van Boekblad hoofdredacteur Lucie Vermij dat Joop Boezeman van A.W. Bruna dit ook vindt: 'De macht in het (boeken)vak ligt niet langer in Amsterdam, maar in Utrecht.' ) ook heel wat in de melk te brokkelen heeft, wordt gemakshalve over het hoofd gezien. Zijn mening zal wel zijn dat je dat ook vanuit Amsterdam kan beheren. Het aardige is dat de omgekeerde redenering natuurlijk ook waar is. Het zal dus uiteindelijk wel een soort status symbool zijn, zonder dat er een weloverwogen reden voor gegeven kan worden. De redactie van NRC mag meepraten, maar er is volgens Vandermeersch geen sprake van een democratisch besluit. Dat geeft toch voer aan de gedachte dat het een prive-opvatting is die er naar alle waarschijnlijkheid doorgedrukt zal worden.
Met het oog op historisch besef stel ik dan ook voor dat indien deze verhuizing doorgaat de naam van de NRC (Nieuwe Rotterdamsche Courant) vervangen zal worden door NAC (Nieuw Amsterdamse Courant). De overeenkomst met een voetbalclub uit de provincie moet dan maar op de koop toegenomen worden.

Hans Nijenhuis: de redder van de krant

Afgelopen zaterdag stond er in de Volkskrant een groot interview met Hans Nijenhuis, de nieuwe directeur van NRC Media. In dat stuk werpt hij zich op als de redder van de krant (in het algmeen): een cultuurgoed dat gered dient te worden. Daarbij positioneert hij zich als een echte NRC-man: de krant is er om mensen aan het denken te zetten en zo een betere samenleving te scheppen. Mensen die geen kranten lezen zijn dommer dan mensen die wel kranten lezen. Ik heb ergens het sterke gevoel dat deze redenering van Nijenhuis in zijn optiek alleen geldt voor NRC-lezers.
De lezers van NRC Next en van het NRC Handelsblad blijken zo te verschillen dat men deze twee nog verder uit elkaar  gaat trekken. Een streven dat mij goed lijkt: twee sterke merken.
Opmerkelijk is dat het hele interview gaat over papieren producten. Het magazine en de rol van adverteerders komen nog even langs en ook zijn ervaringen bij De Bezige Bij, maar van de digitale wereld wordt met geen woord gerept. Niets over de website van NRC, niets over nieuwe media (behalve dan dat men geen filmpje meer gaat maken en dat de webshop verzelfstandigd wordt). Is dit een teken aan de wand of had Wilma de Rek van de Volkskrant er ook geen vragen over? Ik krijg een beetje het gevoel dat Nijenhuis de krant wil gaan redden door nog sterker te gaan focussen (het woord van de laatste weken) op de papieren edities. Uit dit interview komt in ieder geval geen visie op een beleid richting de toekomst met inachtneming van een aantal niet te missen ontwikkelingen, ik denk aan e-reading, iPad. Merkwaardig genoeg ook geen woord over teruglopende abonnee-aantallen of de desinteresse van adverteerders voor de papieren krant.
Laten we het triumviraat dat nu ontstaan is bij NRC Media (Sauer, Nijenhuis en Vandermeersch) het voordeel van de twijfel geven, maar ik ben wel benieuwd wat hoe men nu eigenlijk naar de toekomst kijkt.

Betalen op het web

Eigenlijk wilde ik deze column 'het oranje gevoel' noemen, maar ik kon helaas geen enkele connectie met het onderwerp waarover ik in deze column wil schrijven leggen. Dus dan maar een titel die de lading dekt en een plaatje dat het oranje-gevoel weergeeft. Het Stimuleringsfonds voor de Pers presenteerde een onderzoek dat gedaan is door PWC over het betalen voor content op het internet, en dan specifiek gericht op de krantenuitgeverij. Het bericht over dit onderzoek lijkt te wijzen op een bereidheid om te betalen voor content op maat. Kranten zouden hun content dus gefragmenteerd aan moeten gaan bieden en vooral ook verdieping/verbreding bieden. Het probleem van dit soort onderzoeken blijft een beetje dat er geen empirisch bewijs is. Daarmee loopt het onderzoek het gevaar door uitgevers (en anderen) afgedaan te worden als onrealistisch, ook al lijken er kansen in te zitten.
Ik zou graag een element aan de discussie willen toevoegen. Wellicht geinspireerd door mijn gesprekken met David Beckmann, die op InCTspiratie over dit onderwerp komt spreken, zou ik een lans willen breken voor samenwerking. Juist bij krantenuitgevers, die het allemaal moeilijk hebben. Er zijn al initiatieven van allerlei externe partijen (partijen van buiten de traditionele uitgeverij) die vormen van content-aggregatie aanbieden, juist ook op het gebied van nieuws. Waarom slaan de kranten de handen niet ineen en komen zij tot een gezamenlijk portal waar de nieuwsgierige consument kan krijgen wat hij zoekt? Daarbij kan de gebruiker aangeven welke bronnen (lees kranten) hij wenst. De gebruiker stelt zijn eigen nieuwsvoorziening, inclusief achtergronden, samen. Om dan toch maar even op het oranjegevoel terug te komen (bedenk ik me toch een bruggetje): je zou je kunnen voorstellen dat iemand een paar verschillende verslagen van de wedstrijd zou willen lezen aangevuld met interviews uit verschillende kranten. Voor het directe nieuws, we hebben de finale bereikt, zal niemand betalen, maar voor de achtergronden bij deze wedstrijd, de vooruitblikken op de finale, de interviews met spelers en staf, de tegenstander etc misschien wel. Nu ben je als lezer veroordeeld tot je eigen krant of moet je een andere krant kopen. Dan zou je op een plek je eigen menu kunnen samenstellen. Ik zou er nog wel voor willen betalen. Toch?

Ik begrijp Pieter Broertjes niet

Gisteren las ik in Adformatie een artikel over Pieter Broertjes met als kop 'Broertjes begrijpt adverteerder niet'. Tijdens het lezen van dit artikel wist ik eigenlijk niet goed wat ik moest doen, in een homerisch gelach uitbarsten of me kapot ergeren. Het werd een mengeling van beide.
Waar gaat het artikel over: in het kort weergegeven, Broertjes riep tijdens de Advertisers Summit 2010 van de Persgroep dat adverteerders en mediabureaus hun verantwoordlleijkheid dienen te nemen. "Iedereen klaagt dat het slecht gaat met de kranten, ik zou zeggen, kom ons een beetje helpen". Hij begrijpt niet waarom er zo weinig in de krant geadverteerd wordt: "de krant is een uniek middel om contact te leggen". Ik zou hier mee kunnen volstaan, deze woorden spreken mijns inziens voor zichzelf.

NRC: wel of geen goed idee?

De nieuwe uitgever van NRC Hans Nijenhuis is van plan terug te keren naar de kern van NRC: de kranten NRC Handelsblad en NRC Next en alle andere nevenactiviteiten te stoppen of op zijn minst zeer kritisch te bekijken. Is dat een goed idee of juist niet? Is het beter om te doen waar je goed in bent en dat vooral te koesteren of is het juist een slecht idee om nieuwe activiteiten die in het verlengde liggen van de titels de nek om te draaien? Daarbij is er wellicht nog wel een verschil te maken in activiteiten als het verkopen van boeken en wijn aan de ene kant en web-tv aan de andere kant. Dat laatste ligt toch wel in het verlengde van een krant maken en zou gezien kunnen worden als een stap richting nieuwe media en mogelijkheden.
Ik weet het niet: wat is wijsheid? Juist in deze tijd waarin kranten het zo moeilijk hebben. Houden wat je hebt of vooral veel pionieren en de concurrentie daar ook aangaan?

Moet ik iets over NRC zeggen?

Het lijkt erop alsof de uitgeefbranche even zijn eigen soap heeft: NRC. Met omvloerste en half cryptische verklaringen wordt het conflict in het openbaar gesuggereerd, met als gevolg dat her en der de krantenwatchers erop duiken en als ware het RTL Boulevard de relatie tussen directie, aandeelhouders en redactie trachten bloot te leggen. Ik vraag me af of ik er nog iets aan toe moet voegen. Ik denk het wel.
Het lijkt er op alsof hier de ouderwetse spanning tussen redactie en commercie weer de kop op steekt: Journalistieke onafhankelijkheid, redactiestatuten, productextensies en wie gaat waar over? Zijn dit in 2010 geen achterhaalde waarden en is het niet zo dat in een goed geleid bedrijf (lees: uitgeverij) iedereen hetzelfde belang heeft, nl. een levensvatbaar product maken met gemeenschappelijke uitgangspunten.
Had Marieke van der Donk het op InCTformatie 2010 niet over de rol van de adverteerder en het feit dat zoveel adverteerders een direct contact met uitgevers missen. Commerciële partijen maken deel uit van de publicatie en dus zou hun rol en relatie met hen ook in een redactiestatuut passen. Je kunt samen met adverteerders heel goed leuke dingen doen, zonder daarbij onafhankelijkheid op te hoeven offeren. Er is genoeg common ground om in een win-win-situatie dingen te doen. Zijn de tegenwerpingen van Donker in dit geval geen krokodillentranen uit een verleden? Past dit nog wel bij uitgeven in 2010? Is de redactie wel altijd leidend  of beter gezegd: moet redactie altijd leidend zijn en een bijna veto-recht hebben? Begrijp me goed, ik hecht ook veel waarde aan onafhankelijkheid, maar in de dagelijkse praktijk spreek ik als uitgever/hoofdredacteur (ja, die functies zijn dus wel degelijk te combineren) van InCT zeer regelmatig adverteerders (of potentiële adverteerders) en ik probeer samen met hen te kijken wat we voor elkaar kunnen betekenen zodat we allebei onze doelstellingen kunnen verwezenlijken. 
Zoals sommige watchers al meenden te moeten concluderen: de nieuwe eigenaars zien wellicht nieuwe mogelijkheden en zijn wat liberaler in hun opvattingen met betrekking tot commercie en redactie. Wellicht kon Gert Jan Oelderik dit beleid iet stevig genoeg doordrukken en moest hij, samen met Birgit, voet in het zand, Donker plaats maken. Wie zal het zeggen (ga ik met toch ongemerkt ook schuldig maken aan speculeren).

De nieuwe Volkskrant

Vanochtend viel hij bij mij in de bus: de nieuwe Volkskrant. Met veel bombarie aangekondigd. Niet alleen een nieuw formaat maar ook een nieuwe opzet, meer redactie, nieuwe vormgeving en dus een nieuw elan. Om maar met een zuur puntje te beginnen (maar daar kunnen ze vast wel tegen), mijn exempaar was zwaar gekreukt waardoor de eerste pagina zich niet makkelijk lieten lezen. Maar misschien moet de bezorger er ook nog even aan wennen en moet hij zijn methode van door de bus duwen ook nog een beetje aanpassen aan de nieuwe tijd. Ik wil me nog niet wagen aan een oordeel, het zou ook niet fair zijn om op basis van één nummer een ordeel te vellen. Maar mijn eerste indruk is positief, er zit genoeg herkenbaars is en de nieuwe zaken lijken inderdaad verbeteringen. Grunberg op de voorpagina echter is wat mij betreft een misser, maar ik heb persoonlijk moeite met zijn misplaatste intellectualisme en ik hoef zoiets niet voorop mijn krant (waar zijn de dagen van de prettige prikkels van CaMu of Bril) maar goed, ieder z'n eigen zullen we maar zeggen.
In InCT 3 (te verschijnen medio juni) zullen we de nieuwe Volkskrant aan een grondige recensie onderwerpen. Mocht u dus een mening hebben, dan kunt u die hier kwijt (wie weet verwerken we hem wel in onze eigen recensie).

Van Heukelom en Van Thillo in gesprek

Joris van Heukelom op het MWG congres (waarvan sommigen vinden dat het niet innovatief genoeg zou zijn of niet appeleert aan voorhoede gevoel, tja) in gesprek met landgenoot Christian van Thillo. Paar mooie uitspraken over de Volkskrant, NRC, online verdienen en vooral 'keep it simple'.

Krantennieuws

Vanochtend stonden er in mijn krant, de Voslkrant, twee opmerkelijke berichten over de ontwikkelingen in de krantenuitegeverij. Vreemd genoeg waren het wel twee berichten die elkaar enigszins tegenspreken. Op de economie-pagina een heel klein berichtje rechtsonder, je zou er bijna overheen lezen, dat De New York Times vanaf begin volgend jaar (hebben we het dan over 2011?) weer geld gaat vragen voor artikelen op haar website. Bezoekers zouden een bepaalde hoeveelheid gratis kunnen blijven lezen, maar daarna dient er betaald te worden. Abonnees worden hiervan gevrijwaard, voor hen blijft alles op de site gratis. De teruglopende advertentie-inkomsten in print die niet worden opgevangen door de oprbengsten online worden als reden gemeld.

Het tweede bericht gaat over een onderzoek van de Stichting Krant in de klas en Windesheim over de betrokkenheid van jongerenbij nieuwsmedia. De kop 'Jongere ziet belang van de krant' wordt in het artikel niet helemaal onderbouwd. Het schijnt dat 3 van de 5 jongeren regelmatig een krant (zowel gratis als betaald) lezen. Tevens zou blijken dat nieuws op je mobiel en het zelf nieuws maken (user generated) weinig enthousiasme oplevert. Als de journalist van de Volkskrant daarop vraagt waarom kranten het zo moeilijk hebben om joneren te bereiken is het antwoord niet, dat dat blijkbaar een misvatting is (zoals de kop en sommige resultaten suggereren) maar is het antwoord van een der onderzoekers dat jongeren voor kort nieuws vaan naar nu.nl gaan en voor achtergrond een krant zouden moeten pakken, maar dat zit niet in hun dagelijkse gedrag. 'Veel jongeren komen gewoon niet in contact met kranten'. Nu ben ik de weg kwijt: lezen jongeren nu wel of geen kranten?

De aanbevelingen aan de kranten is om creatiever te zijn, meer beeld te gebruiken en zich meer op jongeren te richten en ook te bepalen welke type jongeren (er schijnen er 4 te zijn) men zich op wil richten. Jongeren worden nog de lezers van de toekomst genoemd. Ik begrijp niet veel van het onderzoek en ik vraag me af of een krantenuitgever hier iets mee opschiet.

De krant vs de Publieke Omroep

Ik weet niet of ik het nou helemaal mis heb, maar het bericht gisteren over het onderzoek naar de sites van publieke omroepen dat door de kranten gewenst werd riep bij mij verbazing en ook ongeloof op. Ik begrijp best dat de kranten op de een of andere manier last zullen hebben van alles wat de publieke omroepen doen, net zoals volgens mij uitgevers van publiekstijdschriften of special interest-bladen dat zullen hebben. Ik hoor alleen die laatste groepen daar nooit over (of mis ik hier een bijzonder debat in de sector). De krantensector lijkt inmiddels steeds meer op de muziekindustrie van een paar jaar geleden: vechtend en defensief tegenover iedere bedreiging van buitenaf en met alle macht proberend die bedreigingen weg te krijgen. Hoe deze strijd voor de muziekindustrie is afgelopen mag wel bekend zijn. Zouden de heren en dames van de kranten niet beter hun tijd kunnen steken in het zelf bedenken van hun nieuwe businessmodellen en daarmee aan het werk gaan in plaats van steeds maar weer naar de boze buitenwereld te wijzen? Of spreek ik nu teveel als ondernemer en te weinig als 'krantenman'?

(heeft u al gestemd op het nieuwsfeit van 2009: Doe het dan nu! http://www.surveymonkey.com/s/RRLTVK6)

Radio 1 laat de krant vallen

Het was me al eerder opgevallen, maar het zogenaamde 'krantenoverzicht' van het Radio 1 Journaal is vervangen door het 'Media-overzicht'. De redacteuren van de radio gaan dus met hun tijd mee en hebben bedacht dat het overzicht van ander nieuws niet alleen meer uit de krant hoeft te komen. Een pluim dus.
Maar tegelijkertijd toch ook een kritische noot: er wordt nog slechts mondjesmaat naar andere media (lees: het web) verwezen en dan zijn het altijd nog sites van traditionele media/uitgevers. Pas echt vernieuwend wordt het wanneer men toonaangevende blogs en websites gaat behandelen, dan wordt het een mediaoverzicht in de 21e eeuwse zin van het woord. 

(heeft u al gestemd op het nieuwsfeit van 2009: Doe het dan nu! http://www.surveymonkey.com/s/RRLTVK6)

Google helpt?

Google komt uitgevers tegemoet die klagen dat via Google News ook artikelen van websites te vinden zijn die eigenlijk achter slot en grendel zitten. Via het First Click Free programma geeft Google utgevers de mogelijkheid het aantal bezoeken per bezoeker aan dit soort pagina's tot minimaal 5 per dag te beperken. Is dit nu echt een handreiking van Google of klinkt het allemaal mooier dan het is? Hoeveel bezoeken brengt een bezoeker aan de website van een uitgever per dag: veel meer dan 5? Stel dat dat het geval is, dan is de kans misschien ook wel aanwezig dat deze betreffende bezoeker genegen is zich te registreren of een kleine bijdrage te betalen. Blijkbaar heeft de uitgever dan erg veel aan hem te bieden. Maar hoe groot is deze kans?

Murdoch over betalen, Google en uitgeven

Rupert Murdoch heeft een uitgesproken kijk op betalen voor online content. Is hij een Don Quichote die tegen windmolens vecht of heeft hij een punt?

(heeft u al gestemd op het nieuwsfeit van 2009 (dit onderwerp staat er ook tussen): Doe het dan nu! http://www.surveymonkey.com/s/RRLTVK6)

De krant vs. twitter (ofwel: DSB vs Van der Wiel)

Gewoon omdat ik er zin in heb gooi ik vandaag de knuppel eens in het hoenderhok en neem ik het op voor de oude media. Wat en wie bepaalt het nieuws van de dag? Als we Dirk Scheringa moeten geloven, en dat is in deze tijden niet zo voor de hand liggend, hebben de media schuld aan de ondergang van zijn bank. En dan richt hij zijn pijlen vooral op de Volkskrant en het FD die gisteren berichtten over de dreigende noodregeling. Dat zouden zij alleen hebben kunnen doen doordat er 'gelekt' was. Ik ben geen financieel expert, maar op dit gebied zou Scheringa wel eens gelijk kunnen hebben. De berichten in de krant zouden de ondergang van de DSB best wel eens in de hand hebben kunnen werken of op zijn minst kunnen versnellen. Ik moet zeggen dat ik ook blij was met de krant van vanochtend waar veel achtergrondartikelen over deze gebeurtenis stonden

De vlucht naar gratis

Volgens twee Belgische onderzoekers van de Vrije Universiteit Brussel overwegen steeds meer kranten om lezers te gaan laten betalen voor hun content. De onderzoekers onderzochten de online businessmodellen van 87 kranten, verspreid over heel Eurpoa. Ze komen tot de conclusie dat nieuws inderdaad altijd gratis zal zijn maar dat er specifieke content zal zijn waarvoor betaald zal moeten gaan worden. Daarbij tekenen de onderzoekers aan dat een simpele betalingswijze, bv door middel van één betaalplatform, daarbij van doorslaggevende betekenis zal zijn.

Interessante conclusies, maar wat natuurlijk interessanter is wat precies die content met meerwaarde is waarvoor betaald dient te worden en waarvoor men bereid zou zijn te betalen. PWC heeft daar ook al eens onderzoek naar gedaan en kwam uit op de conclusie dat het om special interest zou gaan. Ik hoorde een van de onderzoekers gisteren bij BNN op de radio als voorbeeld geven bepaalde achtergrondartikelen van The Economist of Wall Street Journal.

Over Plasterk, kranten en mediabeleid

Afgelopen week zag ik minister Plasterk in DWDD praten over de kranten. Mathijs van Nieuwkerk, zelf oud-hoofdredacteur van een krant, probeerde hem nog voorzichtig wat kritische vragen te stellen, maar over het algemeen waren de antwoorden van Plasterk even ontwijkend en vaag als het beleid van de kranten de laatste 10 jaar. Hij kwam niet verder dan iets zeggen over samenwerking tussen publieke omroep en kranten (dus niet commerciele omroepen en kranten). Merkwaardige opmerking trouwens als de dag erna blijkt dat Wakker Nederland (of WNL zoals we nu opeens moeten zeggen om de band met de Telegraaf niet te kunnen leggen, sic), nog wat moet sleutelen aan haar verhouding met de krant van Wakker Nederland.

Voorpaginanieuws: Het gaat goed met de krant

De Volkskrant ruimt er een plaatsje op de voorpagina voor in: "Oplages Volkskrant en Trouw stijgen". Waarvan acte. Bij de Volkskrant spreken we van een absolute stijging van 34. Procent? Nee, exemplaren. Vooropgesteld: ik gun het de kranten van harte, het is ook leuk om eens positief nieuws over de eigen sector te kunnen brengen. Maar voordat we nu de vlag gaan uithangen is het wellicht goed dit bericht even in perspectief te zien: het gaat om een stijging van 34 ten opzichte van hetzelfde kwartaal in 2008! Maar hoe verhoudt het zich tot het eerste kwartaal van 2009? Wat is de trend. Dalend gok ik zo maar, of ben ik dan te pessimistisch?

Tekenend is misschien wel dat de enige die positief afsteken tegenover 2008 (naast de Volkskrant) Trouw en het FD zijn. Van NRC Next tot AD en Telegraaf verliezen flink, regionaal behoren Parool en Barneveldse Krant tot de winnaars. De vraag is nu: wat betekenen deze cijfers? Is het niet interessanter als meetpunt 1-1-2008 en 31-12-2008 te nemen en dan te kijken of er een plus of min is? Laten we hopen dat deze cijfers nu niet tot het met een diepe zucht achterover leunen gaat leiden. Het herstel van de kranten is meer dan een procentje winst in oplage.

Een pleidooi voor de krant (van gisteren)

Jan van Groesen werkt bij de Stichting Media-ombudsman Nederland en schrijft namens die stichting vanochtend in de Volkskrant een ingezonden stuk over de commissie Brinkman. Een stuk dat ik aan het ontbijt met stijgende verbazing heb zitten lezen. Het is een lang pleidooi voor de krant en de geschreven journalistiek. Op zich een zaak om voor te vechten, maar de argumenten die hij gebruikt zijn van een achterhaaldheid die bijna tot plaatsvervangende schaamte leidt.

Ik pak er een paar punten uit (ik raad een ieder aan het stuk zelf te lezen, helaas heb ik het nog niet op de site van de Volkskrant teruggevonden).

Top of Flop?

Via twitter las ik een aantal reacties op de nieuwe website van het AD. Allemaal negatieve reacties trouwens. Mijn interesse was dus gewekt en dus ook maar even snel zelf gekeken. Mijn eerste reactie was ook een schrikreactie. Ik ben met het Ad opgegroeid en toen (ik weet het, nu ga ik oud klinken) was het AD best een aardige krant, niet zo schreeuwerig als de Telegraaf en ook weer niet zo intellectueel als Volkskrant en NRC (en wat voor mij (en mijn ouders) altijd wel een voordeel was: Rotterdams). Met de overgang naar tabloid en het regionele nieuws verloor het AD voor mij (en trouwens ook voor mijn ouders) iets van zijn vertrouwde uitstraling, maar nu met deze site waarin men de Telegraaf rechts lijkt te willen inhalen wordt het wel heel erg. De site schreeuwt je tegemoet en de kleuren zijn passend schreeuwend. Na een eerste gruwel bedacht ik me echter: ben ik wel de doelgroep en is mijn reactie (en die van alle web-intellectuelen op twitter) wel belangrijk? De nieuwe site van het AD is niet voor mij gemaakt, noch voor alle twitters, maar blijkbaar voor een doelgroep die haar nieuws in tablooid formaat en in tabloid stijl en taal wil hebben. Vanuit dat oogpunt zou je de site zelfs succesvol kunnen noemen.

Betalen

Tot mijn verbazing (of misschien ook juist wel niet tot mijn verbazing) blijft de discussie over betalen voor content op het web actueel. En dan vooral binnen de kringen van krantenuitgevers. Vorige week gaf de Telegraaf aan dat men nadenkt over de mogelijkheden om bepaalde content niet meer gratis op het web te zetten. Wellicht is men aangestoken door de opmerkelijke bevindingen die uit het onderzoek van PWC kwamen eerder dit jaar (zie www.inctformatie.nl voor een fragment van de presentatie en van de reactie die het opriep). De bevindingen van PWC zijn opmerkelijk omdat ze in eerste instantie vooral ongeloof en scepsis oproepen. Maar wat als deze bevindingen, dat men bereid is te betalen voor bepaalde content, wel kloppen? Zou er een businessmodel zijn dat op deze bevindingen gestoeld kan worden? Vooralsnog allemaal vragen. Laten we eens kijken wie in Nederland de proef op de som durft te gaan nemen.

News of the World

Typisch Brits en een pracht van een schandaal: kranten die beroemdheden middels detectives laten afluisteren. Terwijl De Telegraaf zich hier drukt maakt om de inbreuk bij journalisten draait in Engeland de tabloid News of the World zijn hand niet om voor dit soort praktijken. Het wordt pas echt interessant als Scotland Yard meedeelt af te zien van vervolging van de krant en zijn journalisten of heropening van deze zaak. News of The World maakt deel uit van het imperium van Rupert Murdoch, iemand die sowieso niet bekend staat om zijn fijnzinnigheid. Maar de vraag dringt zich nu op of Murdoch zo machtig is dat hij dit schandaal, want laten we wel wezen, het is een schandaal van ongekende omvang, in de doofpot kan krijgen. Je zou bijna hopen dat de commissie Brinkman ook met hem gesproken had.

Een schitterende mislukking (RIP DAG)

Gisteren werd bekend dat PCM (of moeten we nu zeggen De Persgroep Nederland) per 1 oktober ook de stekker gaat trekken uit het laatste onderdeel van het ambitieuze project DAG: de website. Nadat eerder de krant met bijbehorende media stop was gezet was de website van DAG nog het enige dat herinnerde aan wat ooit een echt crossmediaal project had moeten worden.

Het is wel triest te zien hoe dit project met weinig liefde behandeld is en nu zonder medelijden om zeep wordt geholpen. DAG Was niet zomaar een gratis krant, zoals een van de betrokkenen Joris van Heukelom mij vertelde in het interview voor het InCT Jaarboek (Uitgeven 2009), het was een poging een echt crossmediaal platform rondom nieuwsvoorziening op te zetten. Misschien wat hoog gegrepen, maar wel een dappere poging en in ieder geval een mooie proeftuin voor PCM. Maar helaas, ten onder gegaan aan ROS en ROI eisen, aan verwachtingen die het niet kon waarmaken. Zonder de wijsneus uit te hangen, maar zou het nou zo stom geweest zijn van PCM, of van zijn nieuwe bazen, als ze DAG (in zijn geheel en zoals het bedoeld was) gewoon meer tijd hadden gegeven en beschouwd hadden als een experiment. Er was vast een heleboel leergeld betaald, maar dat had zich vast wel terugbetaald (en wie weet hadden ze juist hiervoor wel een greep in de pot van Plasterk mogen doen).

Enfin, het heeft niet zo mogen zijn. Geen drie uur durende ballads en tranen, maar een kille begrafenis in de goedkoopste kist: RIP DAG.