NU Uitgeven

Onvermijdelijk: de iPad

Het moet vandaag wel gaan over de nieuwste loot aan de Apple-boom: de iPad. De met een goed gevoel voor marketing omgeven lancering gisteren hield de hele wereld (nou ja, een groot deel van de wereld) gekluisterd aan de verschillende streaming-verslagen. Geen iSlate (godzijdank) dus maar een iPad. Een alles in één apparaat, net iets kleiner dan A4, volledig touchscreen, dat de functionaliteiten van een pc, spelcomputer, tv, boek en krant in zich verenigt. Voor uitgevers misschien het meest interessant is daarbij de lancering van iBooks, de boekenvariant van iTunes, waarmee Apple ook de aanval inzet op partijen als Amazon. De volgende stap in de doorbraak van e-readen. Dat lijkt me dan ook het belangrijkste element voor uitgevers: het e-reading gedeelte (en de apps die ook op de iPad beschikbaar zullen zijn) hoewel het scherm geen e-ink bevat en dus niet de voordelen van een aantal dedicated e-readers lijkt te hebben. De iPad verandert misschien niet zoveel aan de bestaande realiteit als men wil doen geloven, e-books zijn duidelijk aan hun doorbraak bezig, maar het versnelt ontwikkelingen en zorgt voor een platform waarop uitgevers gemakkelijk kunnen gaan publiceren. In zekere zin is het de volgende logische stap in ontwikkelingen die al gaande waren.

Mobiele strategie

Gisteren schreef ik op deze plaats iets over de Mobile Challenge van de Dutch Media Professionals en de moeite die men ook blijkbara daar heeft om out of the box te denken. Het interview met Vinnie Schifferstein van Elsevier dat ook op Rethinking Media te zien is, spreekt wat dat betreft ook boekdelen. Het is nog zoeken en de fout die vooral vermeden moet worden is om het web één op één naar het mobiel te brengen. Geld verdienen met mobiel uitgeven, zeker als het een verlengde is van het web, is ook moeilijk.
Opmerkelijk is natuurlijk dat veel van die online-profeten nu eigenlijk dezelfde fout lijken te maken waarvan ze zelf de traditionele uitgevers beschuldigen: je kunt niet zomaar een medium op het andere plakken. Zoals folio niet zomaar naar het web vertaald kan worden, zo kan het web niet zomaar naar mobiel. Een interessant (maar helaas te kort) artikel over mobiele strategie kun je lezen bij Emerce.
Wat zou een goede mobiele strategie zijn?

Het mobieltje

De opmars van het mobieltje en de mogelijkheden die het nu heeft zorgen ervoor dat dit apparaatje met grote waarschijnlijkheid model zal staan voor de verdere evolutie van het informatiegedrag van mensen. Internet, ebook-reader, fotocamera, filmcamera, muziekspeler, noem de toepassingen maar op: sommigen zijn er al, anderen staan voor de deur.

Via Joris van Heulekom (een tweet van hem om precies te zijn) kwam ik dit filmpje tegen: een soort Epic-achtig filmpje over de ontwikkelingen rondom het mobieltje. Een interessant filmpje dat letterlijk uitnodigt tot meedenken. Want hoe gaan we onze toekomst vorm geven?
Dat het niet meevalt om out of the box te denken en met nieuwe ideeen te komen blijkt ook uit de eerste paar resultaten van de mobile challenge (wat klinken zaken in het engels toch altijd gelijk catchy en interessant, ook al is het gewoon de 'de mobiele uitdaging') van de Dutch Media Professionals: gevraagd naar toepassingen de te ontwikkelen mobiele website is de top vijf op dit moment: news alert (sms dienst?), index van bedrijven (ik neem aan in combi met Google Maps ofzo), online collaboration brainstorm app (klinkt ook fantastisch, maar is dat niet gewoon zoiets als projectplace, google docs of van mijn part een blog), buzzword dictionary en de laatste 10-15 artikelen van Rethinking Media. Allemaal suggesties die het web en het scherm naar mobiel brengen, nog niet echt diensten die specifiek geschikt zijn voor mobiel.

Echt mobiel internet op dit moment, naar mijn bescheiden mening, zijn die toepassingen die gebruik maken van het wezen van het mobieltje: diensten die gekoppeld kunnen zijn aan waar je bent (je mobieltje is tenslotte te traceren) en/of waar anderen zijn en eventueel diensten die lijken op sms (een alert dus, maar daar kun je sms of twitter voor gebruiken). Zo zie je maar, zelfs voor media professionals is out of the box denken geen sinecure. Maar laten we vooral met veel interesse kijken wat het proces gaat opleveren (zelfs het bekijken van het proces zelf is al leerzaam)

(in InCT 3, te verschijnen begin juni, besteden we ook aandacht aan mobiel uitgeven)

Goeiemoggel

Mobiel Internet: wat bedoelt men daar nu mee? Is dat internetter op je mobiel of internetten waar je maar wilt. Voor mij persoonlijk is het op dit moment het laatste. Ik had een mobiel met internetabonnement (Imode, echt waar) en ik moet bekennen dat ik het zelden of nooit gebruikte: eigenlijk alleen tijdens de vakantie om de website van mijn favoriete voetbalclub zo nu en dan te checken. Natuurlijk, Imode is een soort internet met handicap en je kan er niet al teveel mee. Ik zag mezelf echter nog niet emailen met een mobiel.

Toen ik dus een week geleden mijn mobiele abonnement weer eens ging herzien, besloot ik niet te gaan voor een blackberry (hoewel er een speciale aanbieding bleek te zijn) of Iphone. Ik besloot te gaan voor een dongel, zodat ik met mijn laptop overal in Nederland kan internetten, emailen etc. MIjn laptop is sowieso mijn tweede kantoor. Ik heb niet echt de behoefte mijn online park met nog meer toestellen uit te breiden: conservatief? misschien!  Het schijnt ook in het buitenland te werken, dus ik kan nu alle sites van mijn favoriete club (en nog veel meer) bezoeken tijdens vakanties. Morgen en overmorgen neem ik de proef op de som. Ik ga mee met de Bookfutures Conferentie georganiseerd door Océ die in Oxford gehouden wordt. Het plan is dus om op deze blog morgen en vrijdag vanuit Oxford te posten: Goodmonnig

Schokkend nieuws?

Een opmerkelijk en ook enigszins vermakelijk bericht op de website van Publishers Weekly afgelopen vrijdag: 'XML, code of the future'. Het gaat over een voordracht van Mike Shatzkin van IdeaLogical Company op Frankfurt over het gebruik van XML. Het verhaal zelf bevat voor hen die een beetje thuis zijn in deze materie, en is niet elke uitgever op de hoogte van XML, niet veel nieuws. Vreemd genoeg spreekt de journalist van Publishers Weekly over nieuws 'that will shock many publishers'. Het lijkt mij dat de technische mogelijkheden die XML biedt en de mogelijkheden die database publishing biedt toch al jaren bekend mogen zijn. Laat de XML users group het maar niet horen! Natuurlijk betekent het gebruik van XML een omslag het hele uitgeefproces, natuurlijk betekent database publishing een andere kijk op uitgeven. Het is duidelijk dat zoiets niet 'overnight' gebeurt, maar de online mogelijkheden die zich de laatste jaren hebben aangeboden en de doorbraak van een aantal 'nieuwe' media in combinatie met de veranderende klantvraag zal veel uitgevers hier toch op zijn minst al aan het denken hebben gezet. Het bericht op Publishers Weekly lijkt een stap terug in de tijd. Of zijn ze in de USA nog niet zo ver als hier? Ik kan het me bijna niet voorstellen.

De online revolutie

Twee berichten deze week op InCT.nl die allebei eenzelfde richting aangeven: Internet maakt grote vlucht als informatiebron en Gebruik online lesmateriaal verdrievoudigd. Het eerste bericht betreft een onderzoek van MSN dat uitwijst dat 6^% van de ondervraagden zijn informatie haalt van internet en dat men verwacht dat over 10 jaar internet (en mobiel internet) de bron van informatie zal zijn waarbij de helft ook nog verwacht dat dan de kijker en lezer de informatievoorziening zal verzorgen en niet de journalist. Het tweede bericht komt van Edupoort, de portal waarin de grote educatieve uitgevers van Nederland zich verenigd hebben om content online te kunnen leveren. Steeds meer leerlingen maken gebruik van deze mogelijkheid. In een bijzin wordt en passant ook gemeld dat de uitgevers steeds meer content online beschikbaar maken.

De richting die deze berichten aangeven is natuurlijk duidelijk en ook niet schokkend: internet is het medium waar een groot deel van onze informatievraag zich afspeelt en internet is natuurlijk ook het medium waar een bijna onbeperkte hoeveelheid infomratie aanwezig is. Wat wel interessant is in deze berichten is het (subtiele?) verschil. Gaat het bij het ene bericht om informatie zoeken en vinden en de vraag wie deze informatie levert, bij de andere gaat het om een portal met informatie aanbod waarvoor betaald moet worden. Tenminste, dat mogen we aannemen, want gratis schoolboeken zijn al een hot item, laat staan dat uitgeverijen hun content dan gratis online zetten.

De vraag die zich opdringt is hoelang Edupoort stand kan houden tegen het vrije internet. Wanneer ontstaat de situatie dat leerlingen gewoon 'googelen' naar de educatieve content die ze nodig hebben? Natuurlijk, er is nog zoiets als de leersituatie, rol van docent, opdrachten, examens etc. Maar is dit niet een gevaar dat exemplarisch is voor veel uitgeverijen? Internet vs betaalde content. Niets nieuws onder de zon zult u misschien zeggen, maar deze 'revolutie' lijkt zich vanwege de zelfsprekendheid onderhuids af te spelen.

Het loslaten van traditionele modellen lijkt de enige redding voor de uitgeverij. Hoe moeilijk dat is ervaart iedere uitgever elke dag, niet alleen omdat hij het zelf misschien nog niet helemaal helder heeft, maar ook omdat de andere kant, de informatieconsument, nog geen eenduidig gedrag lijkt te vertonen. Maar alle scenarios zijn denkbaar: bestaat de uitgeverij over tien jaar nog?

Ergernissen

Ik heb nu al een paar maal tijdens autoritten de reclame voor de Volkskrant op de radio gehoord. Ik weet niet of u hem al gehoord heeft, maar het is de reclame waarin de hoogte van een tweetal salarissen wordt vergeleken: een bijstandsmoeder en een profvoetballer of iemand die in de zorg werkt en het wachtgeld voor een politicus. Iedere keer als ik dat spotje hoor, word ik op het verkeerde been gezet: mijn pavlov reactie is dat het gaat om een spotje van de SP. En iedere keer ben ik weer verbaasd dat het gaat om een spotje voor de Volkskrant. Nu ben ik al jaren lang trouw abonnee van deze krant dus ik meen ook nog wel iets te weten over waar de krant voor staat. De links-kritische houding die het spotje suggereert ontgaat mij echter al jaren. Nu is de pay off van het spotje: 'willen weten'. Dat suggereert dat er een verklaring is voor de verschillen die in het spotje worden gepresenteerd en dat de Volkskrant die verklaring geeft: ook dat ontgaat mij ten enenmale. Als spotje voor een opinieblad als Vrij Nederland of een politieke partij als de SP die dit soort misstanden aan de kaak stelt zou het allemaal erg logisch klinken, nu blijf ik met een geïrriteerd gevoel achter: wat wil dit spotje mij nu duidelijk maken? En vooral: wat heeft het met de Volkskrant te maken?

Een tweede ergernis die ik toch eens even wil delen is Twitter. Ik weet niet of u twittert of af en toe de twitters voorbij ziet komen, maar het narcistische gehalte ervan is soms stuitend. 'Mini-blogs' moeten het zijn, maar in een groot aantal gevallen is het een misplaatst gevoel dat anderen geinteresseerd kunnen zijn wat men zoals doet op een dag. Aan de andere kant hoor je er in sommige kringen niet meer bij als je niet 'twittert'. Natuurlijk, ook ik maak me schuldig aan narcistisch gedrag door hier mijn mening te geven in de gedachte dat er iemand geinteresseerd zou kunnen zijn, maar ik heb dan nog de bescheiden hoop dat ik zo nu en dan een discussie kan aanwakkeren. Ik neem niet aan dat de lezers van deze blog zitten te wachten op hoe ik mijn dag doorbreng of erger nog, hoe ik mijn avond doorbreng (gisteren stukje voetbal gekeken, mijn zoontje naar bed gebracht, voorgelezen uit de Koning van Katoren en Midsomer Murders gekeken terwijl ik een nieuwe smaak Pringles (geen succes)uitprobeerde).
Gelukkig zijn er twittertjes die zich aan dit narcisme weten te onttrekken en er zijn ook ontwikkelingen om van Twitter een meer volwassen dienst te maken (onder meer het twitteren van vacatures). De keerzijde is natuurlijk dat als zoveel mensen twitteren en het in populariteit doorzet dat het wel degelijk een medium is waar uitgevers iets mee zou kunnen (en moeten). Kent iemand eigenlijk al Twittertoepassingen die een uitgeefconcept genoemd zouden kunnen worden?