NU Uitgeven

Ronnie en Jan

Op InCTformatie 2010 was er al een eerste kennismakning tussen Ronnie Overgoor en Jan Dijkgraaf wat leidde tot een prikkelend interview op het podium. Daarna was Dijkgraaf veel in het nieuws, onder meer met de glossy Binnenhof maar vooral ook met zijn overstap naar Powned. Voor Blueshots TV voelde Overgoor Dijkgraaf nogmaals aan de tand. Een leuk interview (je moet wel een lange adem hebben, maar het is het wel waard).

Digitale magazines

Er is de laatste tijd, zeker onder invloed van de lancering van de iPad (dat als een soort godsgeschenk aan ons is gezonden uit de Apple-hemel), veel aandacht voor wat men voor het gemak maar even digitale magazines is gaan noemen. Bij de vrienden van Rethinking Media zijn er bijvoorbeeld met enige regelmaat voorbeelden te zien van uitgevers die pilot-versies hebben gemaakt. Gisteren kreeg ik van een leverancier ook een email met daarbij een filmpje van een toepassing die zij hebben ontwikkeld om vanuit je papieren digitale magazine (Indesign dus) een iPad of andere digitale vorm te publiceren. Zoals zij zeggen: zonder dat je daarbij allerlei dingen hoeft te ontwikkelen die je nu ook al niet ontwikkeld (ik kom hier nog wel even op terug). Het filmpje maakt je als uitgever lekker. Zo makkelijk maak je dus zo'n iPad-magazine a la Sports Illustrated of Bonnier. Maar de aap komt uit de mouw als het gaat over geld: 20-25 duizend euro voor deze toepassing. Oplossing is natuurlijk om een leverancier te vinden die deze toepassing heeft en als SAAS of ASP-dienst kan en wil aanbieden of die als dienst heeft dat men je Indesign bestanden voor jou kan bewerken.

Met de billen bloot (Flow, deel 2)

Een week of twee geleden plaatste ik hier een bericht waarin ik mijn (ongezouten) mening gaf over het blad Flow. Tot mijn verbazing werd ik niet overspoeld door boze reacties, behalve dan van een man van middelbare leeftijd (sic). Toen ik gisteren met mijn geliefde (die in dit verhaal dus een rol speelt) het over mijn blog had, kwam ook de post over Flow ter sprake. Die wilde ze wel eens lezen (ik vond dus gelijk uit dat zij mijn blog niet regelmatig leest). Enfin, dat heb ik geweten, want na lezing van het artikeltje kreeg ik onder uit de zak. Zij vond het blad wel inspirerend en juist anders dan anderen. Waarom lag het anders bovenop het stapeltje bladen (in het kleinste kamertje). Dit was inderdaad een creatief blad en het gaf haar een goed gevoel. Juist alles wat ik niet goed vond, bleek voor haar juist te werken. Daarbij werd natuurlijk de sexe-kaart ook nog even gespeeld.

Dus mijn tussenzinnetje in het eerdere artikel dat ik wellicht niet tot de doelgroep behoor, blijkt geheel juist te zijn en zelfs meer dan dat: het is de reden dat ik Flow niet op waarde kan schatten.

Flow: een leeg concept

Als eindejaargeschenk stelde uitgeverij Sanoma mij in de gelegenheid om een tijdschriftenpakket cadeau te doen aan iemand. Natuurlijk greep ik deze gelegenheid met beide handen aan en gaf mijn geliefde op om het pakket te ontvangen. Toen het pakket arriveerde was zij aangenaam verrast en kon ik goede sier maken met het presentje. Iedereen blij.
De verschillende tijdschriften slingeren nog steeds thuis rond en omdat er ook een paar het tot het leesmandje op het kleine kamertje hebben geschopt, blader ik zo nu en dan in alle rust ook een paar van die bladen door. Het blad dat daarbij het meest in het oog springt is 'Flow': winnaar van de Mercur voor de lancering van het jaar en volgens de makers: Een blad 'dat je rust geeft, in plaats van dat je er hyper van wordt. Een positief blad waarin het gaat om nieuwe manieren van in het leven staan, authenticiteit en rust.'

Van Vuure's truc

Ik lees met enig plezier de column die Rob van Vuure in de Volkskrant heeft over tijdschriften, of misschien moet ik zeggen 'ik las met enig plezier' want de laatste tijd begint de column me een beetje te irriteren. Eigenlijk is iedere column hetzelfde en gaat het om het trucje van de koppen op de voorpagina en de makkelijke content binnenin. Dat Van Vuure daarin een meester is, dat is inmiddels wel duidelijk geworden, maar of deze column nu bijdraagt aan zijn statuur als bladenmaker valt te betwijfelen (tenminste in mijn ogen). Natuurlijk gaat het hier om een column in de Volkskrant en niet om een bijdrage in een vakblad, maar het getuigt toch ook niet voor al teveel respect naar de lezers toe: er spreekt toch wel dedain uit naar de lezer die volgens Van Vuure makkelijk in de maling te nemen is met allerlei trucjes. Wat misschien nog wel vreemder aan deze column is, het gaat alleen maar over tijdschriften en dan vaak ook nog de cover. In een tijd waarin ieder zichzelf respecterend uitgever en bladenmaker zich het hoofd breekt over crossmediale concepten, online extensies en wat dies meer zij, is zo'n column over publieksbladen op zijn zachtst gezegd achterhaald. Misschien moet ik mijn pijlen dan ook niet richten op Van Vuure, maar op de redactie van de Volkskrant die haar lezers wellicht wat serieuzer mag nemen en beter een column over oude en nieuwe media (en de combinatie daartussen) kan aanbieden. Want wat is eigenlijk het doel van deze column in de krant? Zitten de lezers van een krant op deze informatie te wachten? Hoe meer ik erover nadenk, hoe vreemder deze eend in de bijt is. Zo'n column, die in ieder geval wel luchtig en entertainend is (net als de bladen die Van Vuure zo goed kan maken), zou beter passen in een blad voor bladenmakers of beter nog, op de website van een dergelijke uitgave. zodat de lezers ook nog eens terug kunnen praten.

Paparazzi oorlog

Vanochtend zag ik in Goedemorgen Nederland Hans Vos, voormalig redactiechef van Privé en Story en ook persvoorlichter van Sonja Bakker (sic), praten over de toekomst van de roddelpers in Nederland. Blijkbaar hebben deze bladen last van hun tv-tegenhangers, Shownieuws en RTL Boulevard. De remedie volgens Vos is hardere journalistiek bij de bladen, meer onderzoeksjournalistiek en hardere onthullingen. BN'ers kunnen dus hun borst natmaken. Hans Vos heeft er zelfs een boek over geschreven: 'Zo werkt onze roddelpers'. Vos zegt te opteren voor de meer Engelse en Amerikaanse benadering. De vraag of daar in Nederland eigenlijk behoefte aan is laat hij liggen. Volgens mij roddelen wij in Nederland op z'n polders: gezellig en niet al te fel. Vreemd genoeg vond hij het afdrukken van foto's van Sylvie Meijs zonder haar na haar chemokuur een 'blunder' van Story, terwijl mij dat nou juist de harde roddeljournalistiek is die hij voorstaat. Maar zoals Vos zelf al aangaf, de Nederlander vindt dit soort journalistiek te ver gaan. Volgens mij moeten de roddelbladen gewoon lekker blijven kneuteren, dat past bij ons.

Rompredacties & contentmanagers

Het bericht dat de redactie van de Revu op een nieuwe manier gaat werken heeft nogal wat stof doen opwaaien. Hoewel uit de berichten zoals ik ze lees niets meer of minder blijkt dan een bezuinigingsoperatie gedwongen door de teruglopende resultaten, wordt er zo her en der geopperd dat het hier om een voor tijdschriftenland revolutionaire omwenteling gaat: verslaggevers worden content-managers zoals Jan Dijkgraaf het noemt, Erdogan van de Revu heeft het trouwens gewoon over 'bladenmakers'. Er blijft een rompredactie (doet mee voor 'woord van het jaar') over die vooral free-lancers gaat aansturen. Volgens mij gewoon bezuinigen en niet vernieuwen. Ik zie een herschikking van redactionele taken binnen een print-gerichte titel. Echte content-managers houden zich bezig met content en niet met media (de publicatievorm kan dan van alles zijn), dit is gewoon een redactie-inkoop organisatie. Ik kies dus liever voor Erdogan's eerlijke term die aangeeft wat er gedaan moet worden: een tijdschrift maken. Wat je er ook van vindt, het is tenminste duidelijk en richtinggevend.

FEM, out of business

Ik heb een theorie dat kleine (tot middelgrote uitgevers) het in deze tijden, en dan bedoel ik niet alleen de recessie maar ook de ontwikkelingen in de branche in het algemeen, beter doen dan de grote(re). Ik denk dat het voor het mkb in de uitgeverij makkelijker is om te reageren op ontwikkelingen, dat ze minder gevoelig zijn voor tegenslagen, dat men flexibeler is en vooral (last but not least) dat men beter kan opereren in een netwerk-economie waar relaties en samenwerkingen op basis van wederzijds gewin centraal staan. Grote(re) uitgeverijen (en bedrijven) hebben last van overhead die vaak zwaar drukt op de hele organisatie, werken met harde ROS & ROI eisen (aandeelhouderswaarde), zijn zwaar gestructureerd en hebben lange beslistrajecten en last but not least, zijn niet gewend om op basis van gelijkheid samen te werken.

De nieuwe abonnementen-wet: vragen en hobbels

Gisteren was ik bij een bijeenkomst georganiseerd door Bladwijzer waar onder meer Yuri Janson van Abonnementenland sprak over de nieuwe wet met betrekking tot het verlengen van abonnementen. Het bleek een onderwerp dat tot veel discussie en veel vragen aanleiding gaf. Wat gaat er gebeuren? Het wetsvoorstel gaat ervan uit dat je na een jaarabonnement niet meer automatisch voor een jaar verlengd, maar dat de consument, afhankelijk van de verschijningsfrequentie van het blad, een opzegtermijn heeft van 1 of 3 maanden. Zegt een abonnee dus niet op na een jaarabonnement dat kun je met 1 of 3 maanden verlengen (stilzwijgend). Een andere optie is is om al je abonnees steeds voor dat de eerste periode van een jaar afloopt een schrijven te doen toekomen waarin je hen een voorstel doet om een vernieuwde (dus niet verlenging!) abonnementsperiode van 1 jaar aan te gaan.

De lange adem

Na het PCM gekrakeel van vorige week ben ik blij dat ik vandaag weer eens over iets anders kan schrijven. Niet dat het gekrakeel verstomd is, maar het lijkt nu even een herhaling van zetten, dus even geen nieuws van dat front. Ik las een bericht dat aanzet tot nadenken: 'KRO stopt in maart met Maria'. Met enige verbazing heb ik dat bericht gelezen. Ik kan me herinneren dat het magazine met veel bombarie werd gelanceerd en vol vertrouwen de wereld inging. In het decembernummer van InCT hadden we nog een interview met Barent Momma van Programmabladen AKN, onder meer over Maria. Maria was volgens hem geboren uit de wens van de KRO om ook buiten het medium televisie een band op te bouwen met een belangrijk deel van haar doelgroep. De doelstelling was een betaalde verkoop van 60.000 exemplaren eind 2009. Dat blijkt dus nu al niet haalbaar. Dit ondanks het feit dat via zg. een scheurdummy en een compleet nulnummer de markt toch zorgvuldig getest was.

Ik snap wel dat in het huidige tijdsgewricht er niet veel risico's genomen zullen worden, ik begrijp ook dat als men nu de stekker er al uittrekt de doelstelling van 60.000 bijlange na niet gehaald zou worden. Maar ik vraag me wel af hoe slecht het eigenlijk ging met het blad en wat daar dan de reden van was. Ik ben geen publiekstijdschriftuitgever, dus ik heb geen ervaring met de kengetallen waar men mee werkt, maar ik geloof heilig (no pun intended) in de mogelijkheid om ook in niches of met beperkte oplage succesvol uit te geven. Had AKN Maria meer kans moeten geven, waren er nog mogelijkheden om doelstellingen en verwachtingen realistisch bij te stellen, had het concept bijgesteld moeten en kunnen worden? Vijf maanden is wel erg kort, zeker in een markt waar veel concurrentie is. Ik kan niet in de keuken van AKN kijken, maar ik vraag me af of men nie een wat langere adem had moeten hebben.

Recessie: Marketingfacts en Kranten in India

Tww berichten die op de burelen van InCT terechtkwamen die de gevoelige tijden illustreren. Allereerst het uitstel van het het Marketingfacts Magazine. Reden: niet genoeg adverteerders waren bereid in te stappen in dit magazine dat op cc-basis verspreid zou worden. Als adverteerders zelfs al terughoudend worden bij een sterk merk als Marketingfacts dan is dat misschien wel een teken aan de wand. Aan de andere kant, ik zelf ben (zoals mijn adviesraad inmiddels wel weet) geen groot voorstander van het cc-concept. De afhankelijkheid van adverteerdersinkomsten is mijns inziens te groot en vooral in wat mindere tijden ben je daardoor erg kwetsbaar. Ik kan me voorstllen dat alle leden/lezers/bezoekers van Marketingfacts best een bedrag, en dat hoeft niet eens hoog te zijn, zouden willen betalen voor het magazine. Zelfs al betalen ze maar 25 euro, de macht van het getal moet dan toch al zorgen voor een gestage inkomstenstroom. We zullen zien hoe het verder gaat met de plannen rondom dit magazine.

De Volkskrant (zo zie je maar weer, je komt nog eens wat te weten als je een papieren editie aan de ontbijttafel doorbladert) meldt vanochtend dat het 62e World Newspaper Congress dat eind maart in India gehouden zou worden een half jaar is uitgesteld: door de economische crisis zou er te weinig belangstelling zijn. Nick Davies, een Brits journalist, noemt het 'prachtig ironisch': een congres over hoe kranten nog geld kunnen verdienen, wordt uitgesteld wegens geldgebrek. Aan de andere kant, misschien is het goed dat al die krantenmannen en vrouwen nu even geen geld spenderen aan snoepreisjes naar obligate congressen op mooie locaties, maar gewoon thuis met hun collega's nadenken over hoe ze nu verder moeten. Er is inderdaad wel even wat beters te doen dan te congresseren over hoe het er voor staat. Thuis is er genoeg werk aan de winkel.

Good Housekeeping

In mijn privesituatie kom ik nog al eens in contact met  engelstalige tijdschriften, vaak op de leestafel in het 'kleine kamertje'. Daar kom ik nu ook al lang een tijdschrift tegen waarvan de naam, en in mindere mate de inhoud, mij bevreemdt: Good Housekeeping. Als geemancipeerde uitgever en man zou ik het niet in mijn hoofd halen anno 2009 een blad met een dergelijke naam te publiceren.

Als je dan de redactionele verantwoording leest op de website, dan lijkt het wel een stap terug in de tijd: I know how fast-paced your life can be, and how challenging it is to balance family, housework and time for yourself. As the new editor of Good Housekeeping, I can relate to never having enough hours in the day to get everything done. That's where our new website, GoodHousekeeping.com, can help. We've created a go-to resource for almost everything in your life. Kernwoord hier is natuurlijk: housework. Had er 'work' gestaan, dan waren we inmiddels overgegaan tot de orde van de dag.

Natuurlijk is het heel makkelijk dit af te doen als 50-er jaren retoriek. Blijkbaar vervult dit magazine een behoefte. En neem een kijkje op de  website en je ziet een online community die zijn weerga niet kent. Daarnaast is de website wat mij betreft effectiever opgezet dan bijvoorbeeld die van Libelle en Margriet, die in vergelijking daarmee wat meer op twee gedachten lijken te hinken ( tussen huisvrouw en werkende vrouw), maar misschien is dat juist de Nederlandse situatie.

Good Housekeeping is voor mij, met al haar 'ouderwetse' lijkende waarden, een goed voorbeeld van Nu Uitgeven: print en online in een versterkende samenwerking, vanuit een eenduidige gedachte.

Blaadjes

In de stapel (gelukkig digitale) persberichten die dagelijks op ons redactieadres binnenkomen zit de eerste dagen van 2009 nog niet heel veel nieuws. Toch valt er wel iets op: in de eerste maand van dit jaar worden er al weer twee nieuwe magazines gelanceerd: Bier! en Family Matters. Jawel: print, ouderwetse papieren magazines. Beide titels gericht op een speciaal publiek, ik zou bijna zeggen communities.

je zult mij niet horen roepen dat er geen magazines meer gelanceerd mogen worden. Het is wel interessant om te kijken wat er rondom nieuwe titels verder gebeurt. Family Matters is een loot aan de stam bij XM, magazine voor expats, waarbij een site hoort waarop wel het een en ander te beleven is.  Family Matters zal dus ook wel een online extensie (zoals dat in het jargon schijnt te heten) krijgen waarop het een en ander zal gebeuren, voorlopig is er alleen een homepage. Bier! moet het voorlopig nog even doen met een wat statisch online uithangbord.

Ik wil geen oordeel vellen over wat men wel en niet online moet doen, de peer-pressure is natuurlijk dat je online veel moet doen en dat het ook erg 2.0 moet zijn (of misschien al 3.0). Maar vanuit het oogpunt van wat uitgeven in 2009 betekent is het wel interessant om te volgen hoe print en online gebruikt worden bij nieuwe projecten. Beide nieuwe titels lenen zich heel goed voor het opbouwen van online communities met allerlei 2.0 toeters en bellen. We zullen zien wat er van gaat worden.

Krokodillentranen & concurrentievervalsing

Ik hoorde gisteren op de radio dat uitgevers van dagbladen en tijdschriften een brief aan minister Plasterk geschreven hebben waarin zij zich zorgen maken over hun economische situatie, waarbij de publike omroep (de subsidie en de gelden van de Ster-reclame) weer het doelwit is: men spreekt zelfs van concurrenti-vervalsing. Misschien begrijp ik het verkeerd, maar volgens mij is dit een situatie die toch al een paar jaar bestaat. Waarom nu opeens al die zorgen? Natuurlijk, uitgeverijen (vooral van dagbladen blijkbaar, maar wellicht ook anderen) hebben jaren lang zitten slapen. Het gaat al jaren minder goed met dat soort uitgevers, de invloed van internet, gratis kranten en blogjournalistiek is al jaren aan de gang, maar blijkbaar liep er nog niet genoeg bloed uit. Nu met de economische crisis staat het water opeens tot aan de lippen. Nu worden er krokodillentranen gehuild. Het is echter een rookgordijn voor het eigen falen: waar is de benodigde innovatie, wat hebben deze uitgevers de afgelopen jaren gedaan? Het lijkt erop dat er ook nog een welwillend oor bij de politiek is. Ik zou willen pleiten voor het niet toegeven aan deze smeekbede: de tijden zijn veranderd, het wordt tijd dat uitgevers, vooral die van dagbladen, zich een nieuwe positie verwerven in een wereld die veranderd is. Het kan toch niet zo zijn dat falend strategisch beleid beloond gaat worden met overheidssteun, terwijl de uitgeverijen die wel in hun eigen toekomst hebben geinvesteerd en de nieuwe spelers die op deze markt een plaats verworven hebben, het bewijs dat er kansen genoeg waren, niet meeprofiteren? Dat is pas concurrentie-vervalsing!

Vrouwen en innovatie

Gisteren hoorde ik op de radio een interview met Annemarie van Gaal over haar nieuwe tijdschrift Femme. Alweer een nieuw tijdschrift voor vrouwen? Ook de interviewster was benieuwd waarin dit tijdschrift zich dan onderscheidde van de rest. Het antwoord van Van Gaal was ontnuchterend: het was niet de doelgroep (de moderne vrouw van boven de 40), het waren niet de onderwerpen in het tijdschrift, maar het was de wijze waarop deze onderwerpen behandeld werden waarbij Van Gaal vooral internet aanhaalde: het tijdschrift verwijst naar allerlei sites en helpt zo de moderne vrouw van boven de 40 verder. Het klonk mij allemaal magertjes in de oren.
Ik moest opeens denken aan de stukjes van Rob van Vuure in de Volkskrant: zijn stokpaardjes over covers die verkopen. Dan moet Femme wel een vlammende cover hebben waardoor de consument het blad uit de kiosk grist: als de inhoud het niet kan doen, dan de vorm maar. Een blik op de cover echter doet het ergste vrezen: dit tijdschrift verdwijnt anoniem in de schappen. Kansloos denk ik.

In het gesprek waar ik naar toe op weg was toen ik Van Gaal hoorde kwam innovatie binnen de uitgeverij ter sprake. 'Echte innovatie wordt geboren uit noodzaak' was de mening van mijn gesprekspartner. Ik onderschrijf dat wel: iets nieuws kan beter ontstaan door een noodzaak (intern of extern) dan door kraamkamers, vergaderingen, innovatieteams en innoveren om het innoveren zelf. De huidige crisis moet dus wel tot innovaties gaan leiden.

Nog even terug naar Femme: wat zou de noodzaak zijn geweest? Ik weet het niet, zou de consument het weten?