NU Uitgeven

De dag van het compliment

Vandaag is het de dag van het compliment, we moeten (sic) allemaal aardig zijn tegen elkaar. In mijn stad is er een gezegde 'Aardige mensen, daar ken je de Maas mee dempen'. Trouwens, heeft u de campagne 'aardige mensen, hoe ga je er mee om' al tot u genomen? Enfin, genoeg redenen om er cynisch over te doen, maar dat is al te makkelijk. Laten we inderdaad de oproep eens serieus nemen en ook op deze plaats complimenten uitdelen. Niet dat ik dat niet gewoon ben te doen, maar juist de uitgeefbranche die altijd onder vuur lijkt te liggen, verdient ook wel eens een compliment. Vorige week gaf ik al zo'n compliment aan een uitgever die in stilte innoveert en zijn bedrijf langzaam maar zeker aanpast aan de eisen van deze tijd. En ik weet zeker dat de betreffende uitgeverij niet de enige is die dat doet. Ik zelf sprak voor het InCT Jaarboek de uitgever/hoofdredacteur van Ode, Max Christern. Een uitgever die het printproduct nog centraal durft te stellen en er ook duidelijk een meer dan levensvatbare uitgave mee maakt. Bijna tegen de stroom in zou je zeggen. Christern zal het geheim van Ode ook uit de doeken doen op ons congres InCTformatie. Eigenlijk zou je kunnen zeggen dat alle uitgevers die op dit moment nadenken over hun toekomst, pionieren met de verschillende media en de verschillende modellen, vragend om zich heen kijken en met vallen en opstaan de toekomst tegemoet treden van ons een compliment verdienen. Ik geef het je te doen om als uitgever in deze tijd met alle onzekerheden die er zijn, te weten wat je precies moet doen. Dus voor vandaag een compliment voor onze branche en voor morgen: weer hard aan het werk!

Het nut van een uitgever

Gemeenschappelijk element in veel reacties rondom recente ontwikkelingen, zoals bijvoorbeeld iPad, e-books, twitter, online nieuws en betalen voor content, is dat men vaak de positie van de uitgever ter discussie stelt of zelfs al als overbodig weet te kwalificeren. De uitgever als kop van jut, toonbeeld van alles wat naar 'oude' wereld riekt en de uitgever als overbodig instituut. De uitgever wordt de kolenboer van de mediwereld. Tenminste, zo willen sommigen ons doen geloven. Nu kun je bij dit soort reacties je schouders ophalen en het laten voor wat het is. Je kunt er ook eens serieus over nadenken. In hoeverre is het nut (en de daarbij behorende rol) van de uitgever nog van belang en vanzelfsprekend in deze tijd? Het antwoord zou, hoop ik, anders heb ik straks ook geen werk meer, moeten zijn dat er wel degelijk een rol voor de uitgever is weggelegd in de nieuwe media-wereldorde. Maar wat is het nut en wat is die rol? Daar moeten we als branche wellicht eens goed en eerlijk over nadenken en spreken. Niet alleen onder onszelf, maar vooral met de 'anderen'.
Wellicht dat dit een thema is waar wij met InCT ons tijdens het najaarscongres InCTspiratie(dat zich goed leent voor dit soort sessies) eens diepgaand op moeten focussen. Ik zou graag willen horen wat u daarvan vindt: is dit een zinvol thema en wie zouden er als spreker een bijdrage kunnen leveren aan een zinvolle en diepgaande discussie? Laat het ons weten.

2010, het jaar van de waarheid?!

2009 was een bewogen jaar geweest voor de uitgeefbranche: de recessie sloeg ook in onze branche toe waardoor resultaten onder druk kwamen te staan, de commissie Brinkman moest de krantenwereld vertellen wat er mis was en hoe men er wellicht uit kon komen en Van Thillo kreeg dan toch eindelijk PCM in handen.  Daarnaast was er natuurlijk de doorbraak van het e-book, mede of juist doordat Bol.com eindelijk instapte.

 

Wat zal dit jaar gaan brengen? Zal de economie aantrekken met alle gevolgen voor inkomsten uit advertenties en lezers? Eerlijk gezegd lijkt het me dat als dit de belangrijkste vragen zijn die u nu bezighouden, u de les van de crisis gemist heeft. Ik hoop dat u 2009 gebruikt heeft om u te bezinnen op de toekomst en op uw plaats als uitgeverij in het huidige tijdsgewricht. Indien u slechts heeft bezuinigd en de kosten nog eens tegen het licht hebt gehouden dan hebt u mijns inziens niet voldoende gedaan.

Murdoch over betalen, Google en uitgeven

Rupert Murdoch heeft een uitgesproken kijk op betalen voor online content. Is hij een Don Quichote die tegen windmolens vecht of heeft hij een punt?

(heeft u al gestemd op het nieuwsfeit van 2009 (dit onderwerp staat er ook tussen): Doe het dan nu! http://www.surveymonkey.com/s/RRLTVK6)

Uitgevers en de Maya-kalender

Ik weet niet of u het bericht heeft gelezen, maar de wereld vergaat niet in 2012. Volgens de geleerden was dat nl. het tijdstip waarop de Maya-kalender eindigde en dat zou onherroepelijk het einde van de wereld tot gevolg hebben. Nu blijkt men een rekenfout gemaakt te hebben (of zoiets) en loopt de Maya-kalender pas af in 2208 en hebben we dus bijna 200 jaar respijt: na ons de zondvloed dus, we hoeven ons nergens zorgen over te maken.

De vraag is natuurlijk of we achterover kunnen leunen, heeft de wetenschapper die het opnieuw heeft uitgerekend het wel bij het juiste eind en moeten we ons daarbij wel alleen richten op de Maya-kalender? U zult zich nu ook wel afvragen waarom dit verhaal op een blog over uitgeven terecht komt.

Doorwerken tot je 67e

De kogel lijkt door de kerk, de meesten van ons zullen moeten doorwerken tot hun 67e. Voor sommige 'moeten', voor anderen 'mogen'. Een uitzondering lijkt gemaakt te gaan worden voor de zogenaamde zware beroepen. Hoewel het voor sommigen in deze tijden zeker geen pretje zal zijn om uitgever te zijn, vrees ik voor hen dat onze beroepsgroep niet valt in de categorie 'zware beroepen'. En toch heeft dit besluit impact op de uitgeefbranche. Misschien zijn we niet uniek, maar onze branche behoort zeker tot een van de branches die het meest geraakt lijken te worden door alle veranderingen die vooral de e-wereld met zich meebrengt. Business- en verdienmodellen staan onder druk, het vak is niet uniek meer, er heeft een democratisering van de media plaatsgevonden en dus wordt er van een uitgeefprofessional veel verwacht. Daarmee wordt ons beroep wel een 'zwaar beroep'. Maar het blijft toch vooral een mooi beroep met erg veel uitdagingen (ik weet dat het klinkt als een tegeltjeswijsheid, maar het is in dit geval toch echt waar). Nu we langer door moeten werken betekent dat ook dat de verjonging van ons vak waarschijnlijk minder snel gaat dan gewenst. Het is dus aan de 'oudjes' om vooral jong te blijven en ontwikkelingen en trends niet af te doen als 'na mij de zondvloed'. Ons vak moet innoveren, veranderen en vooral inspelen op de ontwikkelingen om ons heen: geen tijd dus om oud te worden. Blijf jong denken.

Over Plasterk, kranten en mediabeleid

Afgelopen week zag ik minister Plasterk in DWDD praten over de kranten. Mathijs van Nieuwkerk, zelf oud-hoofdredacteur van een krant, probeerde hem nog voorzichtig wat kritische vragen te stellen, maar over het algemeen waren de antwoorden van Plasterk even ontwijkend en vaag als het beleid van de kranten de laatste 10 jaar. Hij kwam niet verder dan iets zeggen over samenwerking tussen publieke omroep en kranten (dus niet commerciele omroepen en kranten). Merkwaardige opmerking trouwens als de dag erna blijkt dat Wakker Nederland (of WNL zoals we nu opeens moeten zeggen om de band met de Telegraaf niet te kunnen leggen, sic), nog wat moet sleutelen aan haar verhouding met de krant van Wakker Nederland.

FEM, out of business

Ik heb een theorie dat kleine (tot middelgrote uitgevers) het in deze tijden, en dan bedoel ik niet alleen de recessie maar ook de ontwikkelingen in de branche in het algemeen, beter doen dan de grote(re). Ik denk dat het voor het mkb in de uitgeverij makkelijker is om te reageren op ontwikkelingen, dat ze minder gevoelig zijn voor tegenslagen, dat men flexibeler is en vooral (last but not least) dat men beter kan opereren in een netwerk-economie waar relaties en samenwerkingen op basis van wederzijds gewin centraal staan. Grote(re) uitgeverijen (en bedrijven) hebben last van overhead die vaak zwaar drukt op de hele organisatie, werken met harde ROS & ROI eisen (aandeelhouderswaarde), zijn zwaar gestructureerd en hebben lange beslistrajecten en last but not least, zijn niet gewend om op basis van gelijkheid samen te werken.

De nieuwe abonnementen-wet: vragen en hobbels

Gisteren was ik bij een bijeenkomst georganiseerd door Bladwijzer waar onder meer Yuri Janson van Abonnementenland sprak over de nieuwe wet met betrekking tot het verlengen van abonnementen. Het bleek een onderwerp dat tot veel discussie en veel vragen aanleiding gaf. Wat gaat er gebeuren? Het wetsvoorstel gaat ervan uit dat je na een jaarabonnement niet meer automatisch voor een jaar verlengd, maar dat de consument, afhankelijk van de verschijningsfrequentie van het blad, een opzegtermijn heeft van 1 of 3 maanden. Zegt een abonnee dus niet op na een jaarabonnement dat kun je met 1 of 3 maanden verlengen (stilzwijgend). Een andere optie is is om al je abonnees steeds voor dat de eerste periode van een jaar afloopt een schrijven te doen toekomen waarin je hen een voorstel doet om een vernieuwde (dus niet verlenging!) abonnementsperiode van 1 jaar aan te gaan.

Blijf nadenken

Vorige week had ik een zeer interessant gesprek met een van de relaties van InCT. Geen uitgever, maar iemand die vanuit zijn dagelijkse werkzaamheden zeer veel met uitgevers van doen heeft. Toen we het hadden over de effecten van het economisch getij op de uitgeverij en op zijn eigen bedrijf bleek dat hij vond dat veel uitgevers in deze tijden niet meer nadenken. Teveel reageren op de situatie vanuit de oude defensieve stellingen: geen beslissingen meer nemen, kosten zo snel mogelijk reduceren en niet verder kijken dan de dag van vandaag (of eventueel morgen). Begrijpelijk wellicht, maar heeft hij een punt? Kijken we als sector niet genoeg vooruit, durven we geen initiatief meer te nemen. Hij hield een vurig pleidooi dat uitgevers moeten blijven nadenken, ook of misschien wel juist nu! Vanuit zijn standpunt constateerde hij dat veel uitgevers nu beslissingen nemen die gebaseerd zijn op 'goedkope' oplossingen, zonder dat ze die beslissingen verder onderbouwen met een toekomstvisie. Is goedkoop duurkoop, zoals mijn moeder mij altijd voorhield? Ik kan het zelf niet goed inschatten of de branche op dit moment allerlei Pavlov-reacties vertoont, ik weet wel dat ook in goede tijden investeringsbeslissingen vaak teveel op prijs en te weinig op visie genomen werden. En daar is de uitgeefbranche ook weer niet uniek in. Maar een pleidooi om te blijven nadenken en ook nu toekomstvisies te blijven ontwikkelen kan ik alleen maar van harte ondersteunen.

Innovatie

Op Rethinking Media vandaag een interview met onderzoeker Theo Huibers over zijn onderzoek De uitgever aan het woord. Huibers is niet al te positief over de uitgeefsector. “Ze moeten eigenlijk de tent op z’n kop zetten, maar zijn nog heel erg bezig met productontwikkeling. De uitgevers zitten vast in hun eigen paradigma. Nieuwe afslagen nemen ze niet, uitzonderingen daargelaten”. Opmerkelijke conclusie, of juist niet? Huibers vraagt uitgevers naar concrete innovaties, naar producten en diensten en naar hun concrete (voor zover mogelijk natuurlijk) plannen voor de toekomst. Onze eigen onderzoek naar innovatie, de InCT-innovatiemeter, onderzoekt hoe de uitgever zelf denkt over haar/zijn innovatiekracht, innovatiegehalte en innovatief imago. De resultaten dit jaar laten precies zien wat Huibers zegt, blijkbaar denkt de branche er zelf ook zo over (zie ons persbericht (Download Persbericht innovatiemeter 2009). De interessante vraag die nu dus overblijft is: hoe gaan we dat aanpakken? Scenario-denken, diensten ontwikkelen, het klinkt allemaal mooi, maar het zijn de mensen die het moeten doen. Wie neemt het voortouw...

Hele goeie vraag

Gisteren gaf ik, zoals gezegd, een lezing op het Mediacollege in Rotterdam. Een gemengd publiek waarvan het overgrote deel niet ni de uitgeverij werkzaam is. Mijn lezing was een overzicht van wat er mijns inziens allemaal gaande is onze sector en hoe we daar mee om zouden moeten gaan.
Midden in mijn verhaal over crossmediale concepten, nieuwe samenwerkingen en nieuwe uitgeefmodellen stelde een van de toehoorders toch wel de $ 1.000.000 vraag: "Waarom moeten uitgevers dat eigenlijk doen? Al die dingen kunnen toch ook gedaan worden door reclamebureaus, (internet)bedrijven of anderen." Daar stond ik toch inderdaad even een seconde met de mond vol tanden. Inderdaad, wie zijn wij (de uitgeefbranche) om te claimen dat het nog om onze branche gaat. Is er nog een duidelijke rol voor de uitgeverij, of zijn we inmiddels deel geworden van een veel groter geheel en past ons enige bescheidenheid?
Mijn antwoord zou zijn dat er natuurlijk nog een rol is en dat wij als branche als geen ander zouden moeten weten hoe content/informatie gemaakt moet worden, gedistribueerd moet worden en hoe we daar waarde aan kunnen toevoegen, terwijl we tegelijkertijd ons moeten realiseren dat we daar niet meer het primaat in hebben. In ieder geval kijkt de buitenwereld al duidelijk anders tegen onze onmisbaarheid aan.

p.s. verslagje van de bijeenkomst kun je hier lezen

Kranten, kranten en nog eens kranten

Ik weet niet of het u al opgevallen is, maar de laatste dagen, ja zelfs weken, lijkt al het uitgeefnieuws bepaald te worden door kranten, kranten en nog eens kranten. Natuurlijk, er speelt van alles (en gisteren werden we bijna door het nieuws zelf ingehaald) en als er een segment in onze branche is dat het moeilijk heeft, en niet alleen door de crisis, dan is het wel het krantenbedrijf. Maar door al dat nieuws over kranten vraag je je wel af hoe gaat het eigenlijk met de rest van onze branche? Gebeurt daar dan helemaal niets? Dat geloof ik niet. Ik weet zeker dat er in alle segmenten genoeg gebeurt om over te publiceren. Blijkbaar weet men daar echter alles een beetje achter de schermen te houden. Dat geeft ook een beetje het gevoel dat het allemaal wat 'middenmoot' is: you win some you lose some. Dat zal de werkelijkheid toch niet zijn? Maar door dat, misschien wel misplaatste bescheiden gedrag, is dat wellicht ook het gevoel dat bij de buitenwereld is gaan leven. Kom op dus, uitgevers van Nederland (en Vlaanderen) open de deuren en laat iedereen wat meer in de keuken kijken!